Facebook Twitter Google+ Share

ការចិញ្ចឹមសត្វ-ចំណីអាហារមាន់

[Copy link]
411590 0
Share
ចំណីអាហារ​ (Nutrition)

1390.jpg

– ក​- សេចក្តី​ផ្តើម​អំពី​ចំណីអាហារ និង​ការផ្តល់​ចំណី​ Click to collapse
​(Introduction to poultry nutrition and feeding)
​ ប្រសិនបើ​គេ​លែងមាន់​ឲ្យ​រក​ចំណី​តាម​វាល​ធំ​ទូលាយ ឬ​នៅ​តាម​ទីធ្លា​ក្នុង​របង​ណាមួយតាម​ធម្មតា​ មាន់​អាច​រកបាន​នូវ​ចំណីអាហារ ដែល​មាន​តុល្យភាព​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​រស់ ។ ផ្ទះ​មួយ​ដែល​មាន​ហ្វូង​មាន់​ពី​១០ ​ទៅ​២០​ក្បាល​នោះ មិន​ត្រូវការ​អាហា​រ​បន្ថែម​ទេ ពីព្រោះ​វា​ស៊ី​ចំណីអាហារ​ស្រស់ៗ និង​សត្វល្អិត​នៅ​តាម​សួនច្បារ​ក្បែរៗ​នោះ​គ្រប់គ្រាន់​ទៅហើយ ។ កូន​មាន់​ដែល​ធំ​បន្តិច​រស់នៅ​រិត​តែ​ល្អប្រសើរ បើសិនជា​គេ​ឲ្យចំ​ណី​អាហារ ដូចជា​គ្រាប់ពោត​ ឬ​ធញ្ញជាតិ​មួយ​ចំនួន​បន្ថែម​ទៀត ។ អ្នក ចិញ្ចឹ​មាន​ទឹកចិត្ត​ដោយ​ការទទួ​លបាន​នូវ​ចំណូល ពី​កា​រលក់​ហ្វូង​សត្វ​ដែល​បាន​លែង​ឲ្យ​ស៊ីនោះ ដូច្នេះ​គេ​អាច​ធ្វើ​គម្រោង​ពង្រីក​ហ្វូង​សត្វ​នោះ​ធំ​ជាង​មុន ដោយ​ជួនកាល​គេ​ភ្លេច​គិត​ដល់​ការទិញ​ចំណី​យ៉ាងច្រើន សំរាប់​ការចិញ្ចឹម​ទៀតផង ។ គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​គម្រោង​ផ្តល់​ចំណីអាហារ ដែល​មាន​តុល្យភាព​ល្អ​ដោយ​គេ​សង្ឃឹមថា ប្រាក់​ដែល​បាន​ចំណេញ​មកវិញ​ល្មម​សមរម្យ ទៅលើ​ការចំណាយ​បន្ថែម​ទាំង​នេះ។​
​​ក្រោយពី​បាន ​ទទួល​បទពិសោធន៍​ពី​ការ​ផ្តល់​ចំណី និង​ការលក់​មាន់មកអ្នក​ចិញ្ចឹម​គួរ​ត្រូវ​បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​ចាប់ផ្តើម​បង្កើន​ ហ្វូង​សត្វពី​តិច​ទៅ​ច្រើន​ជា​បណ្តើរៗ ។ អ្នក​ចិញ្ចឹម​របៀប​ជំនួញ​ត្រូវ​គណនា​ថា ៥០ ​ទៅ​៧០​ភាគរយ នៃ​ចំណាយ​ក្នុង​ការចិញ្ចឹម​នោះ គឺ​ចំណាយ​ទៅលើ​សារធាតុ​អាហារ ។ ដូច្នេះ​គម្រោងការណ៍​មុនគេ​ចំពោះ​ការផ្តល់​ចំណីអាហារ ដល់​សត្វ​គឺជា​ការចាំបាច់​បំផុត ។ នៅពេល​ដែល​មាន់​កាន់តែ​ធំ វា​ត្រូវការ​ចំណី​កាន់តែ​ច្រើនឡើងៗ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ​ដែរ ។ ត្រូវដាក់​ចំណី​ឲ្យ​មាន់​គ្រប់គ្រាន់​ជានិច្ច (Full Feeding) គឺ​ត្រូវតែដាក់​ចំណីអាហារ​ពី​មុខមាន់​គ្រប់ពេលវេលា ។ ធ្វើ​ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​ប្រមាណ​មើល​ចំណី​ទាំងអស់ដែល​ត្រូវ​ការចិ​​ញ្ចឹម​រហូត ​ដល់​គ្រប់​អាយុ​យក​ទៅ​លក់ ។ ចំពោះ​មាន់​យក​សាច់​វា​ត្រូវការ​ចំណី​ច្រើន យ៉ាងហោចណាស់​ក៏ ២​ដង​ ឬ​ច្រើនដង ដើម្បីឲ្យស​ត្វ​នោះ​ធំធាត់​ ទាំងសាច់​ទាំង​ទំងន់​ឆាប់រហ័ស ។ អនុ​បាត​នៃ​ការផ្លាស់​ចំណី​ទៅ​ជា​សាច់ ( ទំងន់​ចំណី​ចែក​ឲ្យ​ទំងន់​សត្វ ) ស្មើនឹង​២​ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា ជា​ការ​ល្អ​ប្រសើ​សំរាប់​មាន់​យក​សាច់ ។​
​ដើម្បី​ទទួលបាន​អនុ​បាត​បន្លាស់​នេះ​ទាមទារ​ឲ្យមាន :
  • ​មេបា​បង្កាត់​ពូជ​មាន់​សាច់​ល្អ
  • ​ចំណីអាហារ​មាន​រស់ជាតិ ធ្វើឲ្យ​ធំធាត់​និង​មាន​តុល្យភាព​ល្អ
  • ​ការគ្រប់គ្រង​ចាត់ចែង​បានល្អ
  • ​និង​ការទប់ស្កាត់​ជំងឺ
​ តំលៃ​លក់​មាន់​ដក​នឹង​ការចំណាយ​លើ​ចំណី គឺ​មាន​សារៈសំខាន់​ច្រើន​ជាង​អនុ​បាត នៃ​ការផ្លាស់ប្តូរ​រវាង​ចំណីអាហារ និង​ទំងន់​សត្វ​ដែល​លក់​ចេញ ។ ជួនកាល​ការផ្តល់​ចំណី​អាហារ​ដែល​មាន​តំលៃថោក អាច​ធ្វើឲ្យ​សត្វ​រីកលូតលាស់​យឺត ប៉ុន្តែ​មាន​ការចំណាយ​ច្រើន ។​
​​អ្នក​ ចិញ្ចឹម​មាន់​មួយចំនួន បាន​បាត់បង់​ផលចំណេញ​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅលើ​ហ្វូង​មាន់ មាន​ការខ្វះខាត​ចំណីអាហារ នៅពេល​ដែល​ពុំ​មាន​ចំណីអាហារ​ផ្គត់ផ្គង់​នៅលើ​ទីផ្សារ សំ​រាប់ការ​ចិញ្ចឹម​មាន់ ។ ការខាតបង់​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​អ្នក​ចិញ្ចឹម​មិន​បាន​គិត​នោះ គឺ​ជំងឺ​បណ្តាលមកពី​សារធាតុ​ចំណីអាហារ មាន​រស់​ជាតិមិ​គ្រប់គ្រាន់ ។ បញ្ហា​ចំបង​ដែល​គេ​ត្រូវ​គិត​គូរ​ឲ្យបាន​ដិតដល់​នោះ​គឺ ផលិតផល​មួយចំនួន​ដែល​លាយ​បញ្ចូល​គ្នា សំរាប់ធ្វើ​ជា​ចំណី​មាន់​មាន​ការប្រកួតប្រជែង​គ្នា ជាមួយនឹង​ការផ្គត់ផ្គង់​ចំណីអាហារ​សំរាប់​មនុ​ស្ស ។ អ្នក​ចិញ្ចឹម​បក្សី​តាមបែប​ឧស្សាហកម្ម​ទូទៅ គេ​ចំណាយ​យ៉ាង​សំចៃ​ចំពោះ​ការចំណាយ ទៅ​លើ​ចំណីអាហារ ​ក្នុងស្រុក​ទាំងឡាយ​ណា ដែល​មិន​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ដោយ​មនុស្ស ។​
​​ទោះបីជា​អ្នក​ចិញ្ចឹម​តាម​គ្រួសារ​គិត ​ថា គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ជា​ចំណីអាហារ​បន្ថែម​ដ៏​ប្រសើរ​សំរាប់​មាន់ ដែល​ស្វែងរក​ចំណីអាហារ​ដោយ​ខ្លួនឯង​ក៏​ដោយ ក៏​ការផ្តល់​ចំណីអាហារ​ផ្សំ​ផ្សេងៗ នៅតែ​មាន​សារសំខាន់​ជានិច្ច ប្រសិនបើ​គេ​ចិញ្ចឹ​មាន់​ដាក់​ក្នុង​ទ្រុង ។ ដើម្បី​ធានា​នូវ​ការ​ធំធាត់​ឆាប់រហ័ស ហើយ​ការផលិត​ពង​បាន​ច្រើន អ្នក​ចិញ្ចឹម​តាម​បែប​ជំនួញ​ភាគច្រើន បាន​ពឹងផ្អែក​ទៅលើ​ចំណីអាហារ​ផ្សំ ដែល​មាន​តុល្យភាព​ល្អ​សំរាប់​ផ្តល់​ឲ្យ​វា​ដូចជា កន្ទក់​, ចំណី​គ្រើម​, កន្ទក់​ចំណី​ម៉ដ្ឋ​, ឬចំណី​គ្រាប់ ។


– ខ​- ប្រភព​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ដើម្បី​ឈានដល់​តំរូវការ​នៃ​សារធាតុចិញ្ចឹម​គ្រប់គ្រាន់​ Click to collapse
(ingredient sources to meet nutrient needs)
​ ​សារធាតុ​គីមី​ ឬ​សារធាតុចិញ្ចឹម​ ៤០​មុខ​ផ្សេងៗ​គ្នា ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា មាន​សារសំខាន់​ក្នុង​ចំណីអាហារ ។ ខាងក្រោម​នេះ​គឺជា​សេចក្តី​សង្ខេប​ស្តីអំពី​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​៦​ក្រុម :
​១- អាហារ​ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ថាមពល (Feedstuffs rich in energy)
​ ​ភាព​ស្រែក​ឃ្លាន​គឺជា​កំលាំង​បង្ខំ​ឲ្យ​មាន់​ស៊ី ហើយ​បំពេញ​នូវ​សេចក្តីត្រូវការ​របស់​វា ។ តំរូវការ​ថាមពល​សំរាប់ធ្វើ​ឲ្យ​សាច់ដុំ​មាន​សកម្មភាព ដឹកនាំ​ចំណី​មាន​សារធាតុ​គីមី​ដូចជា ការរំលាយ​អាហារ​និង​ការបង្កើត​កំដៅ ។ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ចំណីអាហារ​ត្រូវ​មាន​តុល្យភាព ដោយ​សមាមាត្រ​ជាមួយនឹង​ចំណីអាហារ​នីមួយៗ ដែល​មាន​ក្នុង​ថាមពល ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​នូវ​សារធាតុចិញ្ចឹម ទៅតាម​អនុ​បាត​ត្រឹមត្រូវ ។​
​​ចំណី​អាហារ​ ដែល​ផ្តល់​ថាមពល​ជារឿយៗ ត្រូវបាន​គេ​បែងចែក​ជា​៣​ប្រភេទ​គឺ : ការ​បូ​អី​ដ្រាត (carbohydrates), ខ្លាញ់ ( fats ), ប្រូតេអ៊ីន ( proteins ) ។ ទោះបីជា​ប្រូតេអ៊ីន​ហួស​ពី​សេចក្តីត្រូវការ ត្រូវបាន​ផ្តល់​ថាមពល​ក៏ដោយ ក៏​តំរូវការ​របស់​វា​ក្នុង​ការបំពេញ​ឲ្យ​ស​ត្វមាន​ភាព​ធំធាត់ ដែល​ចាំបាច់​ជា​ហេតុ​ធ្វើឲ្យ​មាន​ការចំណាយ​ខ្ពស់​ពេក ចំពោះ​ការយកចិត្តទុកដាក់​លើ​ការផ្តល់​ថាមពល​តែមួយ ។ ប្រភព​ការ​បូអ៊ី​ដ្រាត អាច​ត្រូវបាន​គេ​បែងចែក​ឋិត​នៅក្នុង​ពពួក starches, ស្ករ ( sugars ), និង​សែលុយឡូស ( cellulose ) ( បានមក​ពី​ជាលិការ​សរសៃ​នៃ​រុក្ខជាតិ ) ។ តាម​ធម្មតា Starches និង​ស្ករ​ផ្តល់នូវ​តំរូវការ​ថាមពល​មួយផ្នែកធំ ។ ជាទូទៅ​សារធាតុ​ទាំងនេះ ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់​ទៅ​តាម​ចំណីអាហារ​នៃ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ។ ទោះបីជា​សែលុយឡូស ( ជាតិ​សរសៃ​ដែល​មិន​អាច​រំលាយ​បាន ) អាច​ជា​ចំណី​អាហារ​មួយ​ផ្នែក​ដ៏​មាន​សារសំខាន់​ក៏ដោយ ក៏​គេ​មិន​យក​វា​ធ្វើ​ជា​ចំណី​បក្សី​ដែរ ។ ខ្លាញ់​ ឬ​ប្រេង​ផ្តល់នូវ​ថាមពល​បំរុង​បន្ថែម ។ គេ​ស្ទាបស្ទង់​តាម​ការ​ថ្លឹង​នោះ វា​ផ្តល់​ថាមពល​ច្រើនជាង​ថាមពល ដែល​ផ្តល់​ដោយ​ការ​បូអ៊ី​ដ្រាត ឬ​ប្រូតេអ៊ីន​២​ដង ។ តំលៃ​ថាមពល​របស់​ចំណី​ ជាទូទៅត្រូវបាន​គេ​គិត​ជា​គីឡូ​កាឡូរី ( Kcal ) រី​ហ្សូ​ល ( Joules ) ក្នុង​មួយ​ឯក​តា​នៃ​ចំណី ។ រង្វាស់​ទាំងពីរ​នេះ​គឺជា​ឯ​កតា​នៃ​រង្វាស់​សំរាប់​បញ្ជាក់​អំពី​ថាមពល គីឡូ​កាឡូរី​គឺជា​រង្វាស់​ពិសេស​នៃ​ថាមពល​កំដៅ ។ ១​គីឡូ​កាឡូរី = ៤,១៨៤​ហ្សូ​ល = កំដៅ​ដែល​ត្រូវការ​សំរាប់​ធ្វើឲ្យ​ទឹក​ចំនួន​១​ក្រាម ឡើង​កំដៅ​បាន​មួយ​អង្សា​សេ ។ ខ្លាញ់​១​ក្រាម​ផ្តល់​ថាមពល​ប្រហែល​ ៩​គីឡូ​កាឡូរី ចំណែកឯ​ការ​បូ​អ៊ី​ដ្រាត និង​ប្រូតេអ៊ីន​ផ្តល់​ថាមពល ដែល​អាច​ធ្វើឲ្យ​មេតាបូលីស បាន​ចំនួន​ប្រហែល ៤​គីឡូ​កាឡូរី​ក្នុង​មួយ​ក្រាមៗ ។​
ចំណី​អាហារ​ដែល​ផ្តល់​ចំពោះ​តម្រូវការ​ថាមពល​ ​(Feedstuffs which contribute to energy needs)
​ ​- ពោត ( corn ) : ធញ្ញជាតិ​នេះ ​គឺជា​ប្រភព​ថាមពល​មួយ​ដ៏​ល្អ​ប្រសើរ នៅក្នុង​របប​ចំណីអាហារ​របស់​បក្សី ដែល​ជារឿយៗ​មាន​ប្រហែល​៦០​ទៅ ​៥០​ភាគរយ ក្នុង​របប​ចំណីអាហារ ។ ពោត​ គឺជា​ចំណី​អាហារ​ដែល​គេ​ត្រូវ​បន្ថែម ចំពោះ​ការខ្វះខាត​អាស៊ីតអាមីណេ ( amino acids ), ឬ​វីតាមីន ​នឹង​សារធាតុ​រ៉ែ ។ ពោតក្រហម​ត្រូវបាន​ប្រើ​ច្រើនជាង​ពោត​ស បើសិន​ជា​អ្នក​ហូបចុក​ចូលចិត្ត​ជាតិពណ៌លឿ​ង​នៃ​ពង ។​
​ – ស្រូវ​សាឡី ( wheat ) : ទោះបីជា​ស្រូវ​សាឡី​ថ្លៃ​ជាង​ពោត​ក៏ដោយ ក៏​គេ​អាច​ប្រើប្រាស់​ស្រូវ​សាឡី​រហូតដល់​ទៅ ៧០​ភាគរយក្នុង​របប​អាហា​រដែរ ។ អនុផល​រោងចក្រ​កិនស្រូវ​ដូចជា ចុងអង្ករ​ស្រូវ​សាឡី និង​កន្ទក់​អាច​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ផង​ដែរ ។ កន្ទក់​មាន​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​ជាតិ​សរសៃ ដែល​មិន​អាច​ប្រើប្រាស់​ដោយ​បក្សី ក៏ប៉ុន្តែ​ជា​ប្រភព​មួយ​ដែល​មាន​ជាតិ​វីតាមីន​ផងដែរ ។​
​ ​- ធញ្ញជាតិ​ដទៃទៀត ( other grains ) : ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់​ជា​ប្រភព​ប្រូតេអ៊ីន​ផងដែរ ធញ្ញជាតិ​នីមួយៗ​មាន​សារធាតុចិញ្ចឹម​ផ្សេងៗ​គ្នា ។ sorghums ( milo, millet, kafir corn ), barley, និង oats ជារឿយៗ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​សត្វ​ដែរ ។ ការ​កិនកំទេច​គឺជា​ការ​ល្អ ហើយ​ចំណី​អាហារ​ដែល​មាន​អង្កាម គេ​ត្រូវ​យក​ចេញពី​ចំណីអាហារ ។​
​- អង្ករ ( rice ) : ជួនកាល​គេ​យក​ចុងអង្ក​រដាក់​ធ្វើ​ជា​ចំណី​មាន់ បន្ទាប់​ពី​សម្អាត​ក្បាល​អង្កាម​ហើយ​ថ្មីៗ។​
​ – ដំឡូង​មី ( cassava ) : មើមដំឡូង​មី​ ផ្ទុក​ដោយ​គុណភាព​ម្សៅ starch យ៉ាងច្រើន ហើយ​ត្រូវបាន​លាយ​ច្របល់​ក្នុង​កំរិត​រហូតដល់​ទៅ ២៥​ភាគរយ បន្ទាប់​ពី​ហាល​ឲ្យ​ស្ងួត​អស់​ជាតិពុល​អាស៊ីតត្រូ​ស្យា​និច ( hydrocyanic acid ) ។
​ – ដំឡួងជ្វា ( sweet potatoes ) : ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​យក​ថាមពល​មួយ​រយៈពេល​ខ្លី ដើម្បី​ជំនួស​ផលិតផល​ធញ្ញជាតិ​ផ្សេងៗ ។​
​- ស្ករ​រងូ ( molassses ) : អាច​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​រហូត​ដល់​ទៅ ៥​ភាគរយ ដោយចា​ត់​ទុក​ថា​ជា​ប្រភព​ការ​បូរ​អ៊ី​ដ្រាត​មួយ ។​
​ – ទឹក​អំពៅ ( cane juice ) : ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ ៦០​ភាគរយ នៅក្នុង​របប​អាហារ​សំរាប់​មាន់​សាច់ ។ ទឹកអំពៅ ​និង​ស្ករ​រងូ​គឺជា​ប្រភព ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ថាមពល ក៏​ប៉ុន្តែ​វា​ស្ទើរតែ​ពុំ​មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​ឡើយ ។​
​ – ខ្លាញ់​ និង​ប្រេង ( fats-oils ) : ខ្លាញ់​ និង​ប្រេង​ដែល​បាន​ពី​ប្រភព​សត្វ​និង​រុក្ខជាតិ ជួនកាល​ត្រូវ​បាន​គេ​បន្ថែម​លាយ​ទៅក្នុង​ចំណីអាហារ ដើម្បី​ផ្តល់​ថាមពល​បន្ថែមតាម​ធម្មតា​ជា​ការល្អ គេ​ត្រូវ​ដាក់​វាពី ៣-៦% ប៉ុណ្ណោះ នៃ​របប​ចំណីអាហារ ។​
​ បក្សី​ស្រូប​យក​ថាមពលដែល​ត្រូវឲ្យមាន​តុល្យភាព​ជាមួយ​នឹងប្រូ​តេ​អ៊ី​ន និង​សារធាតុចិញ្ចឹម​ផ្សេងទៀត ដើម្បី​ឲ្យ​ការប្រើប្រាស់​មាន​កំរិត​ខ្ពស់ ក្នុង​របប​ចំណីអាហារ​សំរាប់​ផលិតកម្ម​សាច់​និង​ផលិត​កម្មពង ។
២- ចំណី​អាហារ​ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ប្រូតេអ៊ីន​ និង​អាស៊ី​តអា​មី​ណេ ​(Feedstuffs rich in proteins and amino acids)
​ គ្រាប់​កោសិកា​ថ្មី​នៃ​ដងខ្លួន​កូន​មាន់​ទាំង​អស់ ធ្វើ​សំយោគ​នូវ​ប្រូតេអ៊ីន​ថ្មី​ប្លែកៗ ពី​អាស៊ីតអាមីណេ​ចំនួន​ ២០​ខុសៗ​គ្នា ។ អាស៊ីតអាមីណេ​គឺជា​ក្រុម​ដែល​សាង​ឡើងពី​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​សាង​ឡើង​ពី​ ចំណីអាហារ ដែល​មាន​ដើមកំនើត​ពី​រុក្ខជាតិ និង​សាច់សត្វ ។ អាស៊ី​តអា​មី​ណេមួយ​ចំនួន​ មាន់​មិន​អាច​ធ្វើ​សំយោគដោយ​មាន់​បាន​ទេ​ដូចជា : arginine, lysine, histidine, leuchine, isoleucine, valine, methionine, phenylalanine, trytophan, និង treonine ។ សារធាតុ​ទាំងនេះ​ត្រូវបាន​គេ​ហៅថា អាស៊ីតអាមីណេ​សំខាន់ ឬ​ចាំបាច់ (essential amino acids or indispensable amino acids) ហើយ​ត្រូវតែ​មាន​នៅក្នុង​របប​អាហារ​បក្សី​នីមួយៗ ។ អាស៊ីតអាមីណេ​ផ្សេងៗ​ទៀត អាច​ត្រូវបាន​ធ្វើ​សំយោគ​បានត្រឹមតែក្នុង​ស្ថានភាព​ខ្លះ​ប៉ុណ្ណោះ​ដូចជា : cystine, glysine, serine, និង tyrosine ។
​​បញ្ហា​ទូទៅ​នៃ​ភាពខ្វះ​អាស៊ីតអាមីណេ ឬ​ប្រូតេអ៊ីន​រួមមាន :ការលូតលាស់​យឺត ដុះ​រោម​ខុស​ប្រក្រតី ផលិតផល​ពង​ថយចុះជាពិសេស​ពងមាន​ទំហំ​តូច ។ ការខ្វះ​អាស៊ីតអាមីណេ​លី​ស៊ីនបណ្តាល​ឲ្យ​ខ្សោយ​ជាតិ​ពណ៌​សំរាប់​រោម​​ពណ៌​ខ្មៅ និង​ពណ៌​ក្រហម ។នៅក្នុង​ចំណី​មាន់​ប្រូតេអ៊ីន ១/៣ អាច​សម្របសម្រួល​ជាមួយ​ថាមពលដែល​បានមកពី​ប្រភព​ធញ្ញជាតិ ។គន្លឹះ​នៃ​ការឲ្យ​ចំណី​អាហារ​ដែល​មានប្រូ​តេ​អ៊ីនគឺ​ការយកចិត្តទុកដាក់​នៃ​ការជ្រើសរើស​ប្រភព នៃ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ។គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ភាគច្រើន​មាន​ជាតិ​លី​ស៊ីន ( lysine ) ក្នុង​កំរិត​ទាប​ហើយ​មាន​មេធី​អូ​នី​ន ( methionine ) ក្នុង​កំរិត​ខ្ពស់ដូច្នេះ​ការផ្គត់ផ្គង់​ប្រូតេអ៊ីន​បន្ថែមដែល​ប្រសើរ​បំផុត​មានដូចជា​សា​ក​ជាតិ ( legume ) ( បន្លែ​ឬ​រុក្ខជាតិ​ដែលមាន​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន ), និង​ម្សៅ​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​បានមក​ពី​សត្វ ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​ជាតិ​លី​ស៊ីន (lysine) និង​មាន​ជាតិ​មេធី​អូ​នី​ន ( methionine ) តិចតួច ។


– ចំណី​អាហារ​ដែល​ផ្តល់​ប្រូតេអ៊ីន Click to collapse
(Feedstuffs which contribute to protein needs)
​២.១- ប្រភព​ដែល​បានមក​ពី​ដំណាំ​, សណ្តែកសៀង​ និង​កាក​ប្រេង​សណ្តែកសៀង​ ​(plant sources, soybeans and soybean oil meal)
​​ប្រូតេអ៊ីន​ ដែល​មាន​នៅក្នុង​សណ្តែកសៀង សំបូរ​ទៅដោយ​ជាតិ​លី​ស៊ីន ( lysine ) ដូចនេះ​វា​គឺជា​ប្រភព​ប្រូតេអ៊ីន​មួយ​យ៉ាង​ល្អ​ប្រើ​សើរ​បំផុត ដែល​បានមកពី​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ។ គេ​ត្រូវ​ចំអិន​សណ្តែកសៀង ឬ​ប្រើ​កំដៅ​ដើម្បី​បំបាត់​សារធាតុ​ក្រ​ពុល ។ ការ​លីង​សណ្តែកសៀង​ទាំងមូល​ធ្វើឲ្យ​មាន​កំរិត​ប្រូតេអ៊ីន​ខ្ពស់ ( ៣៦​ភាគរយ ), និង​ផ្តល់​ថាមពល​ខ្ពស់ ។ ម្សៅសណ្តែក​សៀង​ដែល​គ្មាន​ជាតិ​ខ្លាញ់ គឺជា​ប្រភព​ប្រូតេអ៊ីន​ល្អ​មួយ ដែល​មាន​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​ប្រហែល ៤៤ ទៅ ៤៩​ភាគរយ ។​
​- ម្សៅ​សណ្តែកដី ( peanut meal ) :អាច​ មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន ៤០​ភាគរយ ប៉ុន្តែ​ខ្វះ​អាស៊ីតអាមីណេ​មួយចំនួន ជាពិសេស​លី​ស៊ីន ( lysine ), មេធី​អូ​នី​ន ( methionind ), និង​ស៊ី​ស្ទីន (Cystine) ។
​- ម្សៅ​គ្រាប់​កប្បាស់ ( cottonseed meal ) : អាច​មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​រហូតដល់​ទៅ ៤៣​ភាគរយ ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវ​បំបាត់​ជាតិពុល កូសស៊ី​ប៉ូល ( gossypol ) ជាមុនសិន ​ដោយ​វិធី​កែច្នៃ​ពិសេស មុន​ពេល​យក​ទៅឲ្យ​សត្វ​ស៊ី ។ បើសិនជា​គេ​មិន​បំបាត់​ជាតិ​ពុល​នោះ​ជា​មុន​ទេ នោះ​មាន់​នឹង​ពុំ​មាន​ភាព​ធំធាត់​បានទេ និង​ជាតិ​ក្រហម​ក្នុង​ពង​ក៏​ពុំ​សូវ​មាន​ដែរ ។​
​ ​ម្សៅ​ដែល​បានមក​ពី​ផ្កាឈូករ័ត្ន​, ល្ង​, គ្រាប់​គ​, សាច់​គ្រាប់ត្នោត​, គ្រាប់​កៅស៊ូ​, សាច់ដូង​ស្ងួត​, គ្រាប់សណ្តែក​បា​រាំង​, សណ្តែក​ខៀវ​, ព​ពាយ​ស្បែក​, ព​ពាយ​ជ្រុង​, និង​ពពួក​សណ្តែក​ផ្សេងៗ​រួមគ្នា​ជាមួយ​នឹង កាកសំណល់​រោងចក្រ​ផលិត​ស្រា​បៀ​រ និង​ការ​សំណល់​ស្រា​បៀរ​ផ្សេងៗ ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ជា​ប្រូតេអ៊ីន​បន្ថែម​ដែរ ។ ផលិតផល​នីមួយៗ​អាច​ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់​ឲ្យ​សត្វ​ក្នុង​កំរិត​ទាប ប៉ុន្តែ​គ្រប់​ផលិតផល​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​មាន​កំរិត​របស់​វា ដែល​ចាំបាច់​គេ​ត្រូវ​គិតគូរ​នៅក្នុង​រូបមន្ត​របស់​ចំណី។ បរិមាណ​ម្សៅ​ទាំងនេះ​ដែល​អាច​ផ្តល់​ជា​ចំណី​សត្វ អាស្រ័យ​ទៅលើ​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​នី​មួយៗ ។ វិធី​ដែល​ត្រូវ​ជ្រើសរើស​ប្រសើរ​បំផុត គឺ​ត្រូវ​ទិញ​ពី​ប្រភព​ដែល​សំបូរ​ផលិតផល​នេះ ហើយ​ត្រូវ​ចេះ​វិនិច្ឆ័យ​ថា ​តើវត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​នីមួយៗ ត្រូវ​លាយ​ប៉ុន្មាន​ដើម្បី​ឲ្យ​សត្វ​ស៊ី ។ ប្រសិនបើ​ប្រភព​នៃ​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​នីមួយៗ​មាន​ការផ្លាស់ប្តូរ នោះ​ចម្លើយ​របស់​បក្សី​ក៏​អាច​មាន​ការប្រែប្រួល​ផងដែរ ។​
​២.២- ប្រភព​ដែល​បានមក​ពី​សត្វ ( animal sources )
ម្សៅដែល ​បាន​មក​ពី​ត្រី​, សាច់​, ឈាម​, កំទេចកំទី​សាច់​សេសសល់​និង​រោម គឺ​សុទ្ធតែ​មាន​ផ្ទុក​កំរិត​ផ្សេងៗ​គ្នា​នូវ​សារធាតុ អាស៊ីតអាមីណេ​សំខាន់ៗ ( essential amino acids ) និង​សារធាតុ​រ៉ែ​ផ្សេងៗ ។ ការបន្ថែម​ជាតិ​ផូស្វាត​វា​តែងតែ​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់ ហើយ​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​បាន​ពី​សាច់សត្វ​ទូទៅ វា​គឺជា​ប្រភព​មួយ​ដ៏​ល្អ ដែល​មាន​ជាតិ​ផូស្វ័​រខ្លះ​ដែរ ។ ការបន្ថែម​នូវ​ផលិតផល​ផ្សេងៗ ប្រចាំថ្ងៃ​ដូចជា​ទឹកដោះគោ ​និង​កាក​ទឹកដោះគោ ជា​ប្រភព​ដ៏​ល្អ​ផងដែរ ​ដែល​មាន​អាស៊ីតអាមីណេ​តិចតួច ​និង​សារធាតុ​រ៉ែ​សំខាន់ៗ​មួយចំនួន ។ ប័រ​ទឹក​ដោះ ( buttermilk ) គឺជា​អាហា​រប​ន្ថែ​ម​មួ​យដ៏​ល្អប្រសើរ ចំពោះ​របប​អាហារ​ដែល​ជា​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ វា​បងើ្កន​ចំណីអាហារ​ឲ្យមាន​ឱជា​រស់ និង​បង្កើន​នូវ​សារធាតុចិញ្ចឹម​ធ្វើ​ឲ្យមាន​សត្វ​ធំធាត់ ។ គេ​អាច​ចាក់​លាយប័​រ​ទឹកដោះគោនេះ​ទៅលើ​ចំណីអាហារ​ក៏​បាន ។ ដើម្បី​ការពារ​កុំឲ្យ​ដុះ​ផ្សិត​ទាន់ ចូល​ដាក់ឲ្យ​តែ​សត្វ​ស៊ីល្មមតែ​ក្នុងរយៈពេល ២ ​ទៅ​៣​ម៉ោង​ក្នុង​លក្ខខ័ណ្ឌ​ដែល​អាកាសធាតុ​ក្តៅ ។ សូម​កុំ​ដាក់ឲ្យ​លើស​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ឲ្យសោះ ទោះបី​នៅក្នុង​រដូវ​ត្រជាក់​ក៏ដោយ ។​
​២.៣- អាស៊ីតអាមីណេ​សំយោគ ( synthetic amino acids )
​​អាស៊ីតអាមីណេ​ពីរ គឺ​លី​ស៊ីន ( lysine ) និង​មេធី​អូ​នី​ន ( methionine ) ដែល​តែងតែ​កំណត់​គុណភាព​នៃ​សារធាតុចិញ្ចឹម​របស់​ចំណីអាហារដែល​នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​អាចរ​ក​បានដោយ​តំលៃ​ប្រកួតប្រជែងដូច​ចំណីអាហារ​បន្ថែ​មដែល​បានមកពី​រោងចក្រ​កែច្នៃ​ដែរ ។ មាន methionine hydroxy analog សំយោគ​ផងដែរ ​ដែល​ជា​ប្រភព methionine សំរាប់​បក្សី ។ការ​សំយោគ​នេះ​ត្រូវបាន​ផ្លាស់ប្តូរ​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស ឲ្យទៅជា methionine សំរាប់​សារពាង្គ​កាយ​សត្វ ដោយ​ទាញ​យក​ចេញ​នូវ​កាកសំណល់​អា​សូត ( nitrogen ) ដែល​មាន​នៅក្នុង​ខ្លួន​សត្វ ។​
– វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ផ្សេងៗ Click to collapse
(other ingredients)
​​វត្ថុ​ធាតុ​ ផ្សំ​ជាច្រើន​អាច​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់ នៅក្នុង​របប​អាហារ​របស់​សត្វ​បក្សី​ផងដែរ ប្រសិនបើ​គេ​អាច​រកបាន​ក្នុង​តម្លៃ​ថោក​ល្មម ។ វត្ថុធាតុ​ផ្សំ​ទាំង​នេះ​រួម​មានគ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​, និង​អនុផល​សត្វ​និង​រុក្ខជាតិ ។ វត្ថុ​ធាតុ​នី​មួយៗ​មាន​ផ្ទុក​នូវ​បរិមាណ​ប្រូតេអ៊ីន​, ថាមពល​, ជីវជាតិ​, និង​សារធាតុ​រ៉ែ​ផ្សេងៗ​ពីគ្នា ។ ឧទាហរណ៍ : ចេក​, ផ​លិត​ផល​ដូង​, ម្សៅកាកដូង​, កាក​សណ្តែក​, ស្ករ​ស្ងួត​, សណ្តែកសៀង​, សំបក​បង្កង​, ដំឡូង​មី​, ស្ករ​រងូ​, សាច់​ត្នោត​, ម្សៅ​ស្លឹក​ម្នាស់​, កន្ទក់​, ស្រូវ​, កា​កល្ង​, ខ្ចៅ​, ដំឡូងជ្វា​, ម្សៅ​ជន្លេន​ស្ងួត ។​
​៣- ការបន្ថែម​ជីវជាតិ ( vitamin supplements )
​ ជីវជាតិ​ចំនួន ​១៣​ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​គ្នា ត្រូវការ​ជា​ចាំបាច់​ដើម្បីឲ្យស​ត្វមាន​សុខភាព​ល្អ ។ ជួនកាល​រោគសញ្ញា​នៃ​ការខ្វះ​ជីវជាតិ ( តា​រាងលេខ​១ ) បង្ហាញ​នូវ​ការបាត់បង់​ជីវជាតិ​ពិសេស​ណាមួយ ប៉ុន្ត​ជា​ញឹកញាប់​រោគសញ្ញា​ទាំងនេះ បង្ហាញ​ឲ្យឃើញ​នូវ​កង្វះ​ជីវជាតិ និង​សារធាតុ​រ៉ែ​ជាច្រើន ។​
តារាង​ទី​១ – សញ្ញា​នៃ​ការ​កង្វះ​វីតាមីន និង​ប្រភព​ធម្មជាតិ
​​វីតាមីន​
​សញ្ញា​នៃ​កង្វះ​វីតាមីន​
ប្រភព​សំបូរ​វីតាមីន​
វីតាមីន​អា​
​” ជំងឺ​ផ្នែក​ចំណីអាហារ ” ataxia​
​ស្មៅ​បៃតង​
​retinol​
​មាន​ជំងឺ​ភ្នែក​
​​ម្សៅពោត​គ្រើម​
​មាន​ជំងឺ​តឹក​នោម​
​ពោត​ក្រហម​
​​ផលិតកម្ម​ពង​ថយចុះ​
​ការ៉ុ​តែន ( carotene )
​​ការ​ភ្ញាស់​ពង​បាន​តិច​
ប្រេង​ត្រី​
​វីតាមីន​ដេ​
​ក្រេះ​ក្រិន​, ឆ្អឹង​ទន់​
កូន​មាន់​ត្រូវ​ទទួល​កំដៅថ្ងៃ​
​( Vitamin D )​
​លូតលាស់​យឺត​, ការ​ជំ​រុះ​រោម​
​សំយោគ​វីតាមីន​នេះ​
​ធ្វើឲ្យ​ថយផលិត​កម្មពង​
វីតាមីន E​
​” កូន​មាន់​កើត​ជំងឺ​ឆ្គួត “
​ម្សៅ​អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា ( alfalfa )
​tocopherol​
​ជំងឺ​រលាក​ខួរក្បាល​-​ហើម​
ប្រេង​រុក្ខជាតិ​
​ខូច​ប្រព័ន្ធ​សរសើ​ប្រសាទ​និង​សាច់ដុំ​
​គ្រាប់ស្រូវ​សាឡី​
​ការ​ភ្ញាស់​ពង​បាន​តិច​
​​
​វីតាមីន K​
​​ការ​ហូរឈាម​
អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា ( alfalfa )
​ឈាម​ក្រ​កក​
វាលស្មៅ​បៃតង​
ម្សៅ​ត្រី​
​វីតាមីន B1​
​” ជំងឺ​ភ្នែក​ស្លឺ ” ​
មាន​ក្នុង​ចំណីអាហារ​ស្លឹក​
​thiamin​​
​បាត់​បង់កា​ស្រេកឃ្លាន​
មាន​នៅក្នុង​ផលិតផល​
​​បាត់បង់​ទំងន់​, ប្រកាច់​
ទឹកដោះគោ​និង​ធញ្ញជាតិ​
​​ឈប់​ពង​
​កាក​ប្រេង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​
​វីតាមីន B2​
​ម្រាមជើង​ក្រញង់​
អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា​, ស្មៅ​បៃតង​
​riboflavin​
​លូតលាស់​យឺត​និង​
​​អនុផល​ទឹកដោះគោ​
​ការ​ញាស់​មិនសូវ​ល្អ​​
​ផលិតផល​ឡើង​មេ​
​Pentothenic​​
​រលាក​ស្បែក​លើ​ជើង​
អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា​, ស្មៅ​បៃតង​
​acid​
​​ការលូតលាស់​យឺត​និង​
​ផលិតផល​ទឹកដោះ​
​​រោម​មិនសូវ​ដុះ​, មាន​ដំបៅ​មាត់​និង​
កាកសំណល់​ដែល​បាន​ពី​
​ត្របកភ្នែក​
​​ការ​បិតស្រា​, ផលិតផល​ឡើង​មេ
​Nicotinic​
​សរសៃពួរ​អិល​ខុស​ពី​ធម្មតា​
​ចុងអង្ករ​ស្រូវ​សាឡី​
​acid
​គន្លាក់ជើង​រីក​ធំ​
​​ម្សៅពោត​មាន​ជាតិ​ស្អិត​
​niacin​
​ដុះ​រោម​តិច​, ជំងឺ​រលាក​ស្បែក​
អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា​
​Vitamin B6​
​ការលូតលាស់​យឺត​និង​
ផលិតផល​ទឹកដោះ​
​​ពុំ​មាន​សម្របសម្រួល​
ម្សៅសណ្តែក​សៀង​
​ប្រកាច់​
ម្សៅ​ត្រី​និង​ម្សៅ​សាច់​
​Biotin​
​ការលូតលាស់​យឺត​, មាន​ជំងឺ​រលាក​
​ស្មៅ​បៃតង​
​ស្បែក​នៅ​លើ​ជើង​, មាត់​, ភ្នែក​
​ម្សៅ​សណ្តែកសៀង​,
​សរសៃពួរ​រអិល​ខុស​ធម្មតា​
​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​, តំបែរ​ស្ងួត​
​ការ​ញាស់​មិនសូវ​ល្អ ​
​ផលិតផល​ទឹកដោះ​
​Folacin​
​ការលូតលាស់​យឺត​
បន្លែ​ស្លឹក​
​Folic acid​
​សរសៃពូរ​រអិល​ខុស​ធម្មតា​,
​​កង្វះ​ឈាម ( ស្លេកស្លាំង )
​ដុះ​រោម​តិច​, ភ្ញាស់​បាន​តិច​
​Choline​
​សរសៃ​ពូរ​រអិល​ខុស​ធម្មតា​,​
ផលិតផល​ទឹកដោះ​និង​ត្រី​
​ការលូតលាស់​យឺត​
​ម្សៅ​សណ្តែកសៀង​
​ផលិតកម្ម​ពង​រិច​តួ​ច
​វីតាមីន B12​​
​ជំងឺ​កង្វះ​ឈាម​, ការលូតលាស់​យឺត​
អនុផល​សាច់សត្វ​និង​ត្រី​
​​ភ្ញាស់​បាន​តិចតួច​
​លាមក​សត្វ​
វីតាមីន ​ជាច្រើន​មាន​ស្រាប់​នៅក្នុង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ អាហារ​ខៀវ ឬ​ផលិតផល​ឡើង​មេ​ពី​ធម្មជាតិ បើសិនជា​គេ​លែង​សត្វ​ឲ្យ​រកស៊ី​តាម​វាល ។ វីតាមីន B complex កើតឡើង​នៅក្នុង​តំបែរ និង​លាមក​សត្វ​ដុះ​ផ្សិត ។ ការបន្ថែម​វីតាមីន B complex និង vitamin A ជួនកាល​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្តល់ឲ្យ​តែ​សម្រាប់ការ​ចិញ្ចឹមសត្វ​តិចតួច ដោយ​កាត់​ចំណី​ខៀវ​ដាក់​ឲ្យ​វា​ស៊ី ( ដូច​ជា​បន្លែ ) ។ ថ្វី​ត្បិត​តែ​វីតាមីន​ទាំងឡាយ​បាន​មក​ពី​ប្រភព​នេះ​ឆាប់​ខូចខាត​ក៏ដោយ ក៏​គេ​អាច​ថែរក្សា​វា ដោយ​ហាល​ឲ្យ​ស្ងួត​បាន​ដែរ ។ ចំពោះ​ហេតុផល​នេះ​ម្សៅ​អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា​តែងតែ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ សំរាប់ធ្វើ​ជា​ចំណី​បន្ថែម​បាន ។ អ្នក​ចិញ្ចឹមសត្វ​ស្លាប​ស្វែងរក​កាកសំណល់​ទឹកដោះ ដូចជា​កាក​ទឹកដោះគោ និង​កាក​សំណល់​ដែល​បាន​ពី​រោងចក្រ​ផលិត​ស្រា​បៀ​រ នៅពេលណា​ដែល​គេ​ត្រូវ​ការបន្ថែម​វីតាមីន ។​
​​ការជ្រើសរើស ​ប្រភព​ចំណី​ក្នុង​ធម្មជាតិ សំរាប់​ឲ្យមាន​វីតាមីន គឺជា​ការបញ្ចូល​ចំណីអាហារ​ផ្សំ (Concentrate) ដូច​ចំណីអាហារ​បន្ថែម​ដែរ ។ វីតាមីន​ភាគច្រើន​ត្រូវបាន​គេ​ផលិត ​ដោយពុំ​សូវ​មាន​តំលៃ​ថ្លៃ មក​ពី​ការកែច្នៃ​ជាតិគីមី ឬ​បានមកពី​កាកសំណល់​ផលិតផល​ឡើង​មេ ។ ការ​ផ្សំ​វីតាមីន​ក៏​ដូច​ជា​ការ​ផ្សំ​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ថែម​ដែរ ដែល​គេ​អាច​រក​បាន​នៅ​តាម​កន្លែង​ជំនួញ ។ ការដឹកជញ្ជូន​មាន​តំលៃថោក ពីព្រោះ​ការដឹកជញ្ជូន​នេះ​មាន​ចំនួន​តិចតួច ។ ឧទាហរណ៍​ប្រេ​ម៉ិក​គំរូ​មួយ​អត្រា ០,០៥% នៃ​របប​អាហារ​ផ្តល់ឲ្យ ( ក្នុង​គ.​ក្រ​/​ចំណី ) : Vitamin A ៥.៥០០ IU, vitamin D3 ១១០០ ICU, vitamin E 11 IU, Riboflavin ៤,៤ ម​.​ក្រ​, Ca pantrothenate ១២ ម​.​ក្រ​, nicotinic acid ៤៤ ម​.​ក្រ chlorine ២២០ ម​.​ក្រ​, vitamin B12 ៦,៦ ម​.​ក្រ​, vitamin B6 ២,២ ម​.​ក្រ​, folic acid ០,៥៥ ម​.​ក្រ​, និង​សារធាតុ​ប្រឆាំង​អុកស៊ីដកម្ម ( antioxidant ) ដើម្បី​បង្កើត​ស្ថេរភាព​របស់​វីតាមីន ។​
​ការទិញ​ប្រេ​ម៉ិក របៀប​ហ្នឹង​សំរាប់​លាយ​ចំណី អ្នក​ចិញ្ចឹម​សត្វស្លាប​គប្បី​គិតគូរឲ្យ​ហ្មត់ចត់ ក្នុងកា​រលាយ​ចំណី​សត្វ ។​




– ៤- ការបន្ថែម​សារធាតុ​រ៉ែ Click to collapse
( mineral supplements )
​​ សារធាតុអសរីរាង្គ​ចំនួន​៩ ​ឬ​ច្រើន ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុក​ជា​សារធាតុ​រ៉ែសំខាន់ ។ គេ​ត្រូវតែ​ផ្តល់​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ថែម​លើ​របប​អាហារ បើ​សិបនជា​បាត់បង់​នូវ​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​សំ​ខាន់​ណាមួយ ។ កាល់ស្យូម (calcium) ផូស្វ័រ ( phosphorus ) សូ​ដ្យូ​ម ( sodium ) ប៉ូ​តា​ស្យូម ( potassium ) និង​ក្ល​រីដ ( chloride ) ត្រូវតែ​ដាក់​លាយ​ឲ្យមាន​បរិមាណ​ច្រើន តាម​សមាមាត្រ​ជាក់លាក់ ។ តាមធម្មតា ​ប៉ូតា​ស្យូម​មាន​នៅក្នុង​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ដែល​ប្រើប្រាស់​, ចំណែកឯ​សូ​ដ្យូ​ម ​និង​ក្លរីដ ត្រូវបាន​ផ្តល់ឲ្យ​ដោយ​ការដាក់អំបិល ។ ការបន្ថែម​កាល់ស្យូម ​និង​ផូស្វ័​រ ត្រូវឲ្យមាន​តុល្យភាព​យ៉ាង​ប្រុងប្រយ័ត្ន ។ កំរិត​ដែល​ត្រូវ​ដាក់​ក្នុង​ចំណីអាហារ​ គឺ​កាល់ស្យូម​ចំនួន ០,៩ ទៅ ១,០ ភាគរយ​ សម្រាប់​កូន​មាន់​ញី​ដែល​ចាប់ផ្តើម​ចិញ្ចឹម និង​សម្រាប់​កូន​មាន់​យក​សាច់ ហើយ​ ៣​ភាគរយ សម្រាប់​មាន់យ​កពង ។ ដោយសារ​មាន​បរិមាណ​យ៉ាង​ច្រើន​នៃ​សារធាតុ​រ៉ែ​ទាំងនេះ ត្រូវ​គេ​ចំណាយ​លើ​ការដឹកជញ្ជូន​យ៉ាងច្រើន ដូច្នេះ​ការបន្ថែម​ផលិតផល​ក្នុងស្រុកដូចជា ​ថ្មកំបោរ និង​ម្សៅ​ឆ្អឹង​ គឺជា​ការ​ល្អ​ប្រសើរ ។ កាល់ស្យូម ​និង​ផូស្វាត​គឺជា​សារធាតុ​ចាំបាច់ សម្រាប់​បង្កើត​​រចនា​សម្ព័ន​ឆ្អឹង និង​សំបក​ពង ។ ទាំងពីរ​នេះ​បើសិនជា​មាន​ការខ្វះខាត​នូវ​សារធាតុ​ណាមួយ ឬ​កង្វះ​វីតាមីន​ដេ ( Vitamin D deficiency ) បណ្តាល​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ឆ្អឹង​ទន់​ដែល​គេ​ហៅថា ​ជំងឺ​ក្រេះ ។ គេ​ត្រូវតែ​រក្សាតុល្យភាព​នៃ​កាល់ស្យូម ២​ផ្នែក និង​ផូស្វ័រ ១​ផ្នែក ដើម្បី​ឲ្យ​មាន់ឆាប់​ធំធាត់ ។ ជាតិ​ផូស្វ័រ​២​ភាគរយ បានមក​ពី​រុក្ខជាតិ ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុក​ជា​របស់​ដែល​ពិបាក​រក ។ មាន់​ពង​ត្រូវការ​ផូស្វ័រ​មិនឲ្យ​លើស​ពី ០,៣២​ភាគរយ ​ឡើយ ។ កាកសំណល់​នៅ​កន្លែង​ភ្ញាស់ ឬ​សំបក​ស៊ុត​ស្ងោរ ឬ​រំងាប់​មេរោគ​ត្រូវបាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​ធ្វើ​ជា​ប្រភព​កាល់ស្យូម ។ ថ្ម​កំបោរ ឬ​សំបក​បង្កង​ដែល​គេ​កិន​កំទេច ជា​រើ​យៗ​ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់​ឲ្យ​សត្វ​ស៊ី​នៅក្នុង​ប្រដាប់​ដាក់​ចំណី​ផ្សេងៗ ​គ្នា ដូច្នេះ​មាន់​ញី​អាច​មាន​ការ​បំប៉នចំណី​របស់​វា តាម​ការជ្រើសរើស​ដោយ​សេរី​នៃ​ជាតិ​កាល់ស្យូម (Ca) ។ ការអនុវត្តន៍​បែបនេះ​មិន​ជា​ការចាំបាច់​ទេ បើសិនជា​មាន់​ពង​ត្រូវបាន​គេ​ផ្តល់​ចំណី​ឲ្យ ដោយ​លាយ​ទៅ​តាម​ក្បួនខ្នាត​រូបមន្ត ហើយ​មាន​តុល្យភាព​ត្រឹមត្រូវ ។​
តារាង​ទី​២ សញ្ញា​នៃ​កង្វះ​សារធាតុអសរីរាង្គ និង​ប្រភព​ចំណីអាហារ
សារធាតុ​
សញ្ញា​នៃ​កង្វះ​សារធាតុ​
ប្រភព​
​​អ​សរីរាង្គ​
​​អ​សរីរាង្គ​​
​ចំណីអាហារ​
​កាល់ស្យូម​
​សត្វ​ក្រេះ​ក្រិន​, ឆ្អឹង​ទន់​
​សំបក​បង្កង​
( Calsium )
​​សំបក​ពង​ស្តើង​
​ថ្មកំបោរ​ដែល​គិ​ន​កំទេច​
​ពន្យឺត​ការលូតលាស់​
( មាន​ជាតិ​ហ្វុយ​អរ តិច​ឬ​ច្រើន​តែ​ម្តង )
​​ម្សៅ​ឆ្អឹង​
​ហ្វូ​ស្វាត​
​សត្វ​ក្រេះ​ក្រិន​​
​ធញ្ញជាតិ​
​( Phosphates )​
​ផលិតកម្ម​ពង​ថយចុះ​
​ម្សៅ​ត្រី​និង​ម្សៅ​ឆ្អឹង​
​​សំបក​ពង​ស្តើង​
ហ្វូ​ស្វាតដែល​គ្មាន​ជាតិ​ហ្លុយអរ​
​​ផលិត​ទឹកដោះ
​សូ​ដ្យូ​ម​
​ការលូតលាស់​យឺត​
អំបិល​ធម្មតា​
​( Sidium ) Na​
​ចឹក​សាច់​គ្នា​ស៊ី​
ផលិតផល​សត្វ​
​ប៉ូ​តា​ស្យូម ( K )​​
​លូតលាស់​យឺត​
​​ចំណី​អា​ហរ​ដែល​ជា​រុក្ខជាតិ​
​ដែក ( Fe )​​
​ជំងឺ​ខ្វះ​ឈាម ( ស្លេកស្លាំង )​​
ផលិតផល​សត្វ​និង​រុក្ខជាតិ​
ម៉ង់​កាណែ​ស ( Mn )​
​សរសៃពួរ​រមូល​ខុស​ធម្មតា
​​អង្កា​ម​
​​” ភ្នែក​ស្លឺ​ឡើង​លើ “
​​ចុងអង្ករ​ស្រូវ​សាឡី​
​សេលេ​នី​ញ៉ូម​​
​ជំងឺ​ខ្វះឈាម ( ស្លេកស្លាំង ) ខ្លាំង​​
​ម្សៅ​ត្រី​
​( Selenium )​
​ផលិតកម្ម​ស៊ុត​ថយចុះ
​ដំបែរ​ធ្វើ​ស្រា​បៀរ​
​សភាព​បញ្ចេញ​ញើស​
​​អ៊ីយ៉ូត ( Iodine )​
​​ពពក ( goiter )​
ម្សៅ​ត្រី​, ដំបែរ​ធ្វើ​ស្រា​បៀរ
សារធាតុអសរីរាង្គ ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ជាច្រើន ត្រូវការ​ក្នុង​បរិមាណ​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ ( តារាង​ទី​២ ) ដោយ​សារតែធាតុ​ទាំងនេះ​មាន​ទំងន់​ស្រាល ដូច្នេះ​ការចំណាយ​លើ​ការដឹកជញ្ជូន គឺ​មាន​តម្លៃថោក​តាមរយៈ​ប្រេ​ម៉ិច ដែល​ជា​សារធាតុ​រ៉ែ​នេះ ។ កំរិត​ដែល​គេ​ទទួលយក​បាន​នោះ​ត្រូវបាន​គេ​បង្កើតឡើង​ដោយ : ដែក​, អ៊ីយ៉ូត​, ស័ង្កសី​, ម៉ង់​កាណែ​ស​, ស្ពាន់​, ម៉ាញ៉េ​ស្យូម​, និង​សី​លី​នី​ញ៉ូម ។ កំរិត​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​នៃ​ចំណីអាហារ​គឺ​អាស្រ័យទៅលើ បរិមាណ​រ៉ែ​ដែល​មាន​នៅក្នុង​ដី ដែល​រុក្ខជាតិ​ទាំងនោះ​ដុះ ។ កាលណា​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ចំណី​ទាំងអស់ បានមក​ពី​តំបន់​ភូមិសាស្ត្រ​តែមួយ នោះ​កង្វះ​សារធាតុ​រ៉ែ ចំពោះ​សត្វ​អាច​កាន់តែ​កើន​មាន​ឡើង​យ៉ាងខ្លាំង ។ សារធាតុ​ចាំបាច់​ដទៃទៀត​អាច​ជា​ការសំខាន់ ក្រោម​លក្ខខណ្ឌ​ពិសេស​រួមមាន : ហ្លុយ​អរ ( fluoride ), នី​កែ​ល ( nickel ), សំណរ​បា​ហាំង ( tin ), និង​វ៉ា​ណា​ឌី​យ៉ូម ( vanadium ) ។​ ​
ជំងឺ​ទាំងឡាយ​ដែល​បង្ករ​ឡើង​ដោយ​កង្វះ​សារធាតុរ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ​ រួមមាន : ជំងឺ​ខ្វះ​ឈាម​ក្រហម​ដែល​បង្ករ​ឡើង​ដោយខ្វះ​ជាតិ​ដែក ( iron-anemia ), ជំងឺពកក​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ខ្វះ​ជាតិ​អ៊ីយ៉ូត ( iodine-goiter ), ជំងឺ​សន្លាក់​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ខ្វះ​ជាតិ​ស័ង្កសី ( zinc-enlargd hock joints ) ។ ចំណី​ដែល​ខ្វះ​ជាតិ​សី​លីញ៉ូម​បណ្តាលឲ្យ​មាន​ជំងឺ​មួយ ដែល​លេចឡើង​នូវ​ពង​ខ្ទុះ​ខា​ប់ៗ ពណ៌​បៃតង​នៅក្រោម​ស្បែក ( exudative diathesis ) ។ លក្ខខ័ណ្ឌ​នៃ​ជំងឺ​នេះ លេចឡើង​នៅ​តំបន់​ខ្លះ​ក្នុង​ពិភពលោក ។ នៅក្នុង​តំបន់​មួយចំនួនទៀត កំរិត​នៃ​ធាតុ​សី​លី​នីញ៉ូ​ម​មានកំរិត​ខ្ពស់​គ្រប់គ្រាន់ ដែល​ធ្វើឲ្យ​ហ្វូង​សត្វ​ធំ​ពុល​បាន ។ ចំណី​អាហារ​ដែល​ដុះ​ក្នុង​ដី​មាន​កំរិត​សី​លី​នីញ៉ូ​មទាប គេ​ចាំបាច់​បន្ថែម​នូវ​សារធាតុ​បន្ទាប់បន្សំ​នេះ​នៅ​កំរិត ០,២​ម​.​ក្រ ក្នុង​មួយ​គីឡូក្រាម​នៃ​ចំណីអាហារ ។ ប្រេ​ម៉ិច​សារធាតុ​រ៉ែ​គំរូ​មួយ​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់ ក្នុង​អត្រា ០,០៥​ភាគរយ ​ទៅ​ក្នុង​របប​អាហារ​គឺ​ត្រូវ​បាន​បន្ថែម ក្នុង​របប​អាហារ​ក្នុង​មួយ​គីឡូក្រាម​នូវ : ម៉ង់​កាណែ​ស ៦០​ម​.​ក្រ, ដែក ៣០​ម​.​ក្រ, ទង់​ដែង ៥​ម​.​ក្រ, អ៊ីយ៉ូត ១,៥ ម​.​ក្រ, សី​លី​នី​ញ៉ូម ០,១​ម​.​ក្រ ។ ផេះ​ដែល​បាន​ពី​ការដុត​ឈើ​ជារឿយៗ វា​ផ្តល់​នូវ​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ​ជាច្រើន ចំពោះ​ការចិញ្ចឹម​ដោយ​លែង​ឲ្យ​ដើរ​រកស៊ី ។​
​ការបន្ថែម​ ដុំ​គ្រោះ​តូចៗ ដែល​មិន​អាច​រលាយ​បាន ​ជួនកាល​ត្រូវបាន​គេ​ណែនាំ ឲ្យ​ដាក់​ឲ្យ​សត្វ​ដែល​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​ទ្រុង ដើម្បី​ជួយ​កិន​ចំណីអាហារ​រឹងៗ​នៅក្នុង​គែរ ។ ទោះបីជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ការសាកល្បង​ក្នុង​ការឲ្យ​ចំណីអាហារបង្ហាញ​ថា​ ការអនុវត្តន៍​បែបនេះ ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា លែង​មាន​សារសំខាន់​ទៀតហើយ នៅពេល​ដែល​ចំណីអាហារ​ផ្សំ​ត្រូវបាន​គេ​កិនបំបែក​ជាប្រចាំ ។ ចំពោះ​មាន់​ដែល​លែង​ឲ្យ​ដើរ​រកស៊ី ឬ​ចិញ្ចឹម​នៅក្នុង​ទីធ្លា វា​នឹង​អាច​ស្វែងរក​ប្រភព​គ្រាប់​គ្រួស​តូចៗបាន​ដោយ​ខ្លួន​វា ។


– ៥- ទឹក Click to collapse
( water )
​​មាន់​ ត្រូវការ​ទឹក​សម្រាប់​ផឹក​និង​សំអាត​គ្រប់ពេលវេលា ។ គ្រប់​ការលូតលាស់​, ការថែរក្សា​ដងខ្លួន​, គ្រប់​សកម្មភាព​, និង​ដើម្បី​ផលិតកម្ម​ពង​ គឺ​សុទ្ធតែ​ត្រូវការ​ទឹកជា​ចាំបាច់ ។ កូន​មាន់​មាន​ទឹក​នៅ​ក្នុង​សារពាង្គ​កាយ​រហូតដល់ ៨៥​ភាគរយ ។ ទោះ​បីកូន​មាន់​រស់នៅ​បាន​ជា​ច្រើន​ថ្ងៃ​ ឬ​ច្រើន​សប្តាហ៍ ដោយ​គ្មាន​ចំណីអាហារ​ក៏​ដោយ ការបាត់បង់​ទំងន់​ ២០​ភាគរយ ដោយ​ការ​បង្អត់ទឹក វា​នឹង​បណ្តាល​ឲ្យ​សត្វ​ស្លាប់បាន ។ ការ​ជំ​រុះ​រោម​អាច​បណ្តាលមកពី​ការខ្វះខាត​ទឹក​មួយេយៈ​ពេលខ្លី (ពី​១ ទៅ​២ថ្ងៃ)។ ការ​បង្អត់ទឹក​តិចជាង​១​ថ្ងៃ​ក្នុង​រដូវក្តៅ អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​សត្វស្លាប់ ។ សត្វ​ត្រូវការ​ទឹក​យ៉ាង​ច្រើន​ដើម្បី​ឲ្យ​ខ្លួន​វា​ត្រជាក់ ក្នុងអំឡុង​អាកាសធាតុ​ក្តៅ ។ បន្ទាប់​ពី​សត្វ​ចាប់ផ្តើម​ដង្ហក់ ការ​​បាត់បង់​ទឹក​ពី​សួត​កាន់តែ​កើនឡើង ។​
​​ជាពិសេស​ស​ ត្វ​មាន់​ងាយ​ទទួល​ការពុល​ជាមួយ​អំបិល​ធម្មតា ប្រសិនបើ​គេ​ដាក់​អំបិល​ទៅក្នុង​ទឹក ឬ​បន្ថែម​អំបិល​ទៅក្នុង​ចំណី​ច្រើន​ហួស ។ គេ​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ផង​ដែរ​ចំពោះ​ទឹក ដែល​មាន​ជាតិ​កាត​មី​ញ៉ូម ( cadmium ), ក្រូ​ម ( chromium ), ទង់​ដែង ( copper ), បា​រ៉​ត ( mercury ), ស័ង្កសី ( zinc )​។ ការប្រើប្រាស់​ទឹក​អណ្តូង​មាន​ជាតិ​ក្លរ ( chloride ) ខ្ពស់​ អាច​បណ្តាលឲ្យ​មាន​ការប្រែប្រួ​ល​ជា អចិន្ត្រៃយ៍ ចំពោះ​មាន់​ញី​ជាហេតុ​ធ្វើឲ្យ​គុណភាព សំបក​ពង​អន់ ។
​ ​កាលណា​មាន់​ខ្វះ​ជាតិ​ទឹក​នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​នៅ​រដូវក្តៅ នោះ​បណ្តាល​ឲ្យ​មុខ​ឡើង​ក្រហម ហើយ​ដង្ហក់ ។ ការផឹក​ទឹក​ច្រើន​ហួសហេតុ ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​សត្វរាគ​ផងដែរ ។


– ប្រព័ន្ធ​ផ្តល់​ទឹក​ផឹក​ក្បាល​ដោះ Click to collapse
ប្រព័ន្ធ ​ទឹក​ផឹក​ដោយ​សម្ពាធ​ទាប គឺជា​ប្រព័ន្ធ​មួយ​ដ៏​ល្អ​សម្រាប់​មាន់​ជំទង់ ។ ទឹក​ហូរ​ឆ្លងកាត់​ក្បាលដោះ​តែ​នៅពេលណា ដែលមាន់​ទាំងនោះ​ប៉ះ​ឬ​ចឹក ។ បក្សី​នឹង​ដឹង​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​នូវ​របៀប​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​នេះ ។ ក្បាលដោះ​ទាំងនេះ​ផ្តល់​នូវ​អនាម័យ​ច្រើន និង​ប្រើប្រាស់​ទឹក​តិច​ជាង​ស្នូ​កទឹក ដែល​បើកចំហរ ។​
៦- ចំណី​បន្ថែម​ដែល​ពុំមែន​ជា​សារធាតុចិញ្ចឹម ( non- nutritive feed additives )
​ នៅពេល​ដែល​ចំណី​អាហា​រលាយ​ផ្សំ ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ជា​សកល នៅ​ក្នុង​ការ​ចិញ្ចឹម​មាន់​បែប​ពាណិជ្ជកម្ម​ធំៗ ការបញ្ចូល​សារធាតុ​ដែល​ពុំមែន​ជា​សារធាតុចិញ្ចឹម ដូច​ជា​ចំណី​បន្ថែម ​គឺជា​វិធីសាស្ត្រ​ដ៏​សមរម្យ​មួយ ដើម្បី​ធានា​នូវ​ការលូតលាស់​របស់​សត្វ ។ សារធាតុ​ទាំងនេះ​ត្រូវបាន​ផលិត​នៅ​រោងចក្រ ត្រូវបាន​បែងចែក និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សេងៗ ដើម្បី​លក់​ដូច​ចំណី​អាហារ​ផ្សំ ។ សារធាតុ​ទាំងនេះ​រួមមាន :
  • ឱសថ : អង់​ទី​ប៊ី​យូ​ទិច ( antibiotics ), ឱសថ​ប្រឆាំងនឹង​ជំងឺ​កុក​ស៊ី​ដ្យូ ( anticoccidials ), ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វល្អិត ( insecticides ), ថ្នាំ​សម្លាប់​ដង្កូវ​ព្រូ​ន ( vermicudes ) ។
  • ក​ត្តា​ធ្វើឲ្យ​សត្វ​លូតលាស់​ដូចជា ​សារធាតុ​អាសេនិច ។
  • ការពារ ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​គីមី ដើម្បី​ទុក​ចំណីអាហារ​ឲ្យបាន​យូរ ដូច​ជា​ថ្នាំ​ប្រឆាំង​នឹង​អុកស៊ីតកម្ម ដើម្បី​ការពារ​ជាតិ​ខារ​ខ្មោះ ។​
  • ថ្នាំ​ប្រឆាំង​និង​ការ​ដុះ​ផ្សិត នៃ​ចំណីអាហារ ដើម្បី​ការពារ​នូវ​ការបង្កើត​សារធាតុ​ពុល ។​
  • ការពារ​ជាតិពុល​ដូច​ជា​ដែក​ស៊ុល​ហ្វាត ដើម្បី​បន្ថយ​ជាតិពុល​ច្រើន​លើសលប់ ។​
  • ជាតិ ​ពណ៌​លឿង ( ផលិតផល​ដែល​មាន​ជាតិ​ការ៉ុត​តែ​ន ) ដើម្បី​ផលិត​ពណ៌​ស្បែក និង​ស៊ុត​លឿង នៅពេល​ដែល​អ្នក​ហូបចុក​មាន​ការពេញចិត្ត​ជាខ្លាំង ។​
​ ដើម្បី​ការពារ​សុខភាព​មនុស្ស​ចំពោះ​សារធាតុ​ទាំ​ងនេះ ចាំបាច់​ត្រូវតែ​មាន​ការឆ្លងកាត់​ការត្រួតពិនិត្យ យ៉ាង​ត្រឹមត្រូវ​បំផុត​ពី​រដ្ឋាភិបាល មុនពេល​ដែល​គេ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​យក​ទៅ​ប្រើប្រាស់​សម្រាប់​សត្វ ។​


– ក- ប្រភព​ចំណីអាហារ​សំរាប់​បក្សី Click to collapse
( sources of poultry feed )
​ បំណងប្រាថ្នា​របស់​អ្នក​ចិញ្ចឹមសត្វ​ស្លាប ប្រឈម​នឹង​ការជ្រើសរើស​៣ ដែល​អាច​ប្រព្រឹត្តទៅបាន ដើម្បី​ស្វែងរក​ចំណីអាហារ​ឲ្យបាន​សមរម្យ :
​ទី ​១- រៀបចំ​ចំណីអាហារ​ខ្លួនឯង​ដោយ​វត្ថុ​ធាតុ ដែល​អាច​រកបាន​នៅក្នុង​តំបន់​របស់​ខ្លួន ដូច​ជា​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ និង​អាហារ​បន្ថែម​មួយចំនួនទៀត ដែលជា​ចំណីអាហារ​ធម្មជាតិ ។​
​ ទី​២- លាយ​ចំណីអាហារ​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ធញ្ញជាតិ នៅក្នុង​ស្រុក​ជាមួយ​សារធាតុ​ប្រូតេអ៊ីន និង​បន្ថែម​នូវ​ចំណីអាហារ​ផ្សំ ( ingredient ) នាំចូល​ដោយ​មាន​សារធាតុវីតា​មីន និង​សារធាតុ​រ៉េ​សំខាន់ៗ ។​
​ទី ​៣- ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អ្នក​ផលិត​ចំណី​អាហារ​សត្វ ដើម្បីឲ្យ​គេ​ផ្តល់​ចំណី​អាហារ​ដែល​មាន​តុល្យភាពនូ​វ​សារធាតុចិញ្ចឹម​ គ្រប់គ្រាន់ សំរាប់​ការចិញ្ចឹម​បក្សី​មួយបែបៗ ។
ប្រសិនបើ ​គេ​អាច​រកបាន​នូវ​ចំណីអាហារ​បន្ថែម ដែលមាន​តំលៃ​ថោក​សមរម្យ នោះ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​បក្សី​តូចតាច​អាច​ទំនាក់ទំនង​ការងារបាន​យ៉ាង​ល្អ​ជាមួយ​ ឈ្មួញ​ធំៗ ។ អ្នក​ចិញ្ចឹម​អាច​ពឹងពាក់​បាន​យ៉ាង​ប្រសើរ​បំផុត ទៅលើ​ការផ្លាស់ប្តូរ​ទៅវិញទៅមក និង​បង្កើន​ការទុកចិត្ត​ជាមួយ​ឈ្មួញ​លក់​ចំណី​សត្វ ។ អ្នក​ផលិត​ចំណី​អាហារ​សត្វ​អាច​ផលិត សារ​ធាតិ​ចិញ្ចឹម ដែល​មាន​ណែនាំ​អំពី​រូបមន្ត​ចំណីអាហារ ។ ការប្រៀបធៀប​ផលិតផ​ល​ជាមួយ​ចំណីអាហារ​ផ្សេងៗ គួរតែ​ត្រូវបាន​លើកទឹកចិត្ត​ដោយ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​បក្សី និង​អ្នក​ផលិត​ចំណី​អាហារ ។ ផលិតផល​ត្រូវបាន​គេ​ធ្វើ​ការប្រៀបធៀប​ដោយ​ការប្រើប្រាស់ ចំណីអាហារ​ពីរ ឬ​ច្រើន​មុខ​ ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​ដូចគ្នា ។ គេ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ធ្វើ​ការសាកល្បង​ជាច្រើនលើក ហើយ​ធ្វើ​ការប្រៀបធៀប​តាម​ស្ថិតិ មុនពេល​ដែល​សេចក្តី​សន្និដ្ឋាន​របស់​ក្រុមហ៊ុន ត្រូវបាន​អះអាង​ថា​ត្រឹមត្រូវ ។​


– ខ​- ប្រព័ន្ធ​នៃ​ការផ្តល់​ចំណី Click to collapse
( Feeding Systems )
​​អ្នក​ ចិញ្ចឹម​មាន់​បន្តិចបន្តួច​ដែល​លែង​ឲ្យ​ដើ​រស៊ី​ចំណី ជាដំបូង​ចង់​បន្ថែម​ចំណីអាហារ​ដល់​សត្វ​របស់ខ្លួន ។ ចំណី​អាហារ​បៃតង​អាច​មាន​ដុះដាល នៅ​គ្រប់​រដូវ​កាល​សម្រាប់​បក្សី ។ មាន់​, មាន់​ទោ​, និងស​ត្វ​ស្លាប​ផ្សេងៗ​ទៀត​ អាច​ដើរ​រកស៊ីអាហារ​បៃតង​ដោយ​ខ្លួនឯង​ផ្ទាល់​តែម្តង ។ ឬ​ជួនកាល​ត្រូវបាន​គេ​កាត់​ហាល ហើយ​ស្តុក​ទុក​សម្រាប់​ផ្តល់​ឲ្យ​មាន់​ដែល​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​ទ្រុង ។ វាលស្មៅ​បៃតង​គឺជា​អាហារ​មួយ​ដ៏​ល្អ​បំផុត ដោយ​មាន​កំរិត​ប្រូតេអ៊ីន ​និង​វីតាមីន​ខ្ពស់ និង​ជា​ចំណីអាហារ​សម្រាប់​បក្សី​គ្រប់​ប្រភេទ ។ សារសំខាន់​នៃ​ការ​ស្តុក​ទឹក ( ដោយ​ធ្វើ​ទំ​បន់​ទឹក​, ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ) ដើម្បី​ថែរក្សា​អាហារ​វាលស្មៅ​បៃតង ហើយ​ធ្វើឲ្យ​វា​ដុះលូតលាស់​នៅ​គ្រប់រដូវ ។ ស្មៅ​អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា និង​ស្មៅ​ក្នុង​ស្រុក​ទៀត​ជាច្រើន គឺជា​ដំណាំ​សម្រាប់​ធ្វើ​ចំណី​សត្វ​បាន​យ៉ាង​ល្អ ។ ជាធម្មតា​មាន់​គ្រប់​អាយុ​ ចាំបាច់ត្រូវការ​ចំណី​អាហារ​ដែល​មាន​ថាមពល​ និង​សារធាតុ​រ៉ែ ដើម្បី​បង្កើន​ការលូតលាស់​របស់​វា ។ មាន់​ដែល​លែង​ឲ្យ​ដើរ​រកស៊ី​អាច​ត្រូវ បាន​គេ​ផ្តល់​បន្ថែម​នូវ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ឬ​ប្រេ​ម៉ិច​ចំណី​អាហារ​ផ្សំ សម្រាប់​មាន់​ដែល​ផ្តល់​ចំណី​នៅតាម​វាល មាន​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​ថាមពល​វីតាមីន និង​សារ​ធាតិ​រ៉ែ​ស្មើ​និង​ចំណីអាហា​រលាយដែរ ។ ការផ្តល់​ប្រូតេ​អ៊ី​ន​បន្ថែម ត្រូវបាន​គេ​ទុក​មួយ​ឡែក ប្រសិនបើ​មាន់​ទាំងនោះ​ប្រើប្រាស់​ចំណីអាហារ ដែល​មាន​កំរិត​ប្រូតេអ៊ីន​ខ្ពស់ ដោយ​ស៊ី​រុក្ខជាតិ​ខ្ចីៗ ។​
មាន់ ​ត្រូវបាន​ផ្តល់​ចំណីអាហារ​ផ្សំ​នូវ​បរិមាណ​តិចតួច ហើយ​បន្ទាប់មក​ចំណី​អាហារ​ដែល​មាន​តំលៃថោក ដោយ​ដាក់​លាយ​បញ្ចូល​គ្នា​ឲ្យបាន​ច្រើន ដើម្បី​ឲ្យ​សត្វ​ស៊ី ។ កន្ទក់​អង្ករ​លាយ​ជាមួយ​ម្សៅ​គ្រាប់​កៅស៊ូ ឬ​កា​កសាច់​ត្នោត​ដែល​ធ្វើ​ជា​អាហារ​បន្ថែម បាន​គ្រប់គ្រាន់​ជាមួយនឹង​កាកសំណល់​ចេក និង​ដំឡូង​មី ដែល​ផ្តល់​ជា​អាហារ​បញ្ចេ​ញបញ្ចូល​បន្ថែម ។​
​ប្រសិនបើ​ ការលក់​មាន់​សាច់ និង​មាន់​ពង​គ្រប់គ្រាន់​នឹង​ល្មម​ទូទាត់​នឹង​ចំណាយ អ្នក​ចិញ្ចឹម​គួរ​គិតគូរ​ផងដែរ អំពី​ការ​លាយ​ចំណី​របស់ខ្លួន ។ គុណសម្បត្តិ​ក្នុង​ការប្រើប្រាស់​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​មួយចំនួនធំ នៅ​តាម​រូបមន្ត​ណាមួយ​ក៏ដោយ ដែល​ជា​ហេតុ​ធ្វើឲ្យ​មាន​តុល្យភាព​នៃ​អាស៊ី​តអា​មី​ណេ និង​មាន​កំរិត​វីតាមីន​គ្រប់គ្រាន់​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ថែមទៀត​ផង ។ ប្រសិនបើ​ពុំ​មាន​សារធាតុ​វីតាមីន និង​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ​លក់​នៅលើ​ទីផ្សារ​ទេ នោះ​ការប្រើប្រាស់​វត្ថុ​ធា​តុ​ផ្សំ​នៅក្នុង​ស្រុក តែង​តែ​អាច​ឈាន​ដល់​កំរិត​សមស្រប​បាន ។ អនុផល​សត្វ​, អនុផល​ទឹកដោះ ​ដូចជា​កាក​ទឹក​ដោះ និង​កាក​សំណល់​ប័រ​, ផលិតផល​ដែល​បាន​ពី​រោង​ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ​មានដូចជា កន្ទក់​ស្រូវ​សាឡី និង​ចុងអង្ករ​, ផលិតផល​ទាំងអស់​នេះ​អាច​ធ្វើ​ជា​ចំណី​អាហារ ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​វីតាមីន​បំផុត​សំរាប់​ចំណីអាហារ​មាន់ ។ ជាទី​បញ្ចប់​ប្រសិនបើ​អាច​រកបាន គេ​ត្រូវ​ទិញ​នូវ​ចំណីអាហារ​ផ្សំ​ទាំងនោះ ។


– គ​- ការធានា​គុណភាព Click to collapse
( Quality Assurance )
​​សារៈសំខាន់​ នៃ​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ចំណីដែល​គេ​ប្រើប្រាស់​ គឺ​សំដៅ​ទៅលើ​គុណភាព ។ ពោត​ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា ​ជា​ចំណី​ដ៏​ល្អ​ប្រសើរ​បំផុត​សម្រាប់​បក្សី ។ ទោះបីជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ពោត​ខ្លះ​អាច​ដុះ​ផ្សិត​ហើយ​អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​សត្វ​ស្លាប់បាន ។ គុណភាព​នៃ​ចំណី​អាហារ​ត្រូវ​បានកំណត់ដោយ​លទ្ធភាព​នៃ​ការលូតលាស់ ឬ​ការផលិត​ពង​របស់​សត្វ ។ ចំណីអាហារ​ណា​ដែល​មាន​ផ្ទុក​ទៅដោយ​មេរោគ ដែល​អាច​មាន​ការប៉ះពាល់​ដល់​ការលូតលាស់គេ​ជា​ប្រចាំ​ ត្រូវ​គិតគូរ​ផងដែរ ។ សារធាតុ​ទាំងនេះ​រួម​មាន​រុក្ខជាតិ​ចង្រៃ​, ផ្សិត​ពុល​, គ្រាប់​រុក្ខជាតិ​ដែល​មាន​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​សត្វល្អិត​ចង្រៃ ( មាន​ផ្ទុក​មេរោគ ), សារធាតុ​គីមី​ពុល​, កំរិត​ខ្ពស់​មិនធម្មតា​នៃ​សារធាតុចិញ្ចឹមនៅក្នុង​ចំណីអាហារ ( ដូចជា​កាល់ស្យូម​មានកំ​រិត​ខ្ពស់​នៅក្នុង​ម្សៅ​ត្រី ), និង​កូនដង្កូវ​សត្វល្អិត ។ អ្នកទិញ​ត្រូវ​ប្រុងប្រយ័ត្ន។
– ឃ​- រូបមន្ត​សំរាប់រ​បប​ចំណីអាហារ Click to collapse
( Formulas for Feed Rations )
​​អ្នកិ​ច​ ញ្ចឹម​បក្សី​ថ្មី ត្រូវ​ប្រឈមមុខ​ជាមួយ​បញ្ហា​ចំណី​ ​ដែល​ជា​លើកដំបូង​គេ​តែងតែ​សួរ​ខ្លួនឯង​ថា : តើ​ខ្ញុំ​គប្បី​ប្រើ​រូបមន្ត​ចំណី​តាម​វិធី​ណា ? ការបង្កើត​រូបមន្ត​ចំណី​ប្រកបដោយ​ជោគជ័យ កើតមានឡើង​រាប់ពាន់​រូបមន្ត ដោយ​គ្មាន​ចំលើយ​ណា​ងាយ​យល់​ទេ ។ ចំណីអាហារ​ផ្សំ​មាន​ភាព​ខុសប្លែកគ្នា ទៅតាម​ចំណុះនៃ​សារធាតុចិញ្ចឹម​នីមួយៗ​, ខុសប្លែក​គ្នា​ទៅ​តាម​តំបន់​និង​តំលៃ ។ រូបមន្ត​ចំណី​សំរាប់​មាន់​ជាទូទៅ ត្រូវបាន​គេ​បែងចែក​ជា​ថ្នាក់ៗ​ដូចជា : មាន់​តូចៗ​ដែល​ចាប់ផ្តើម​ចិញ្ចឹម​ជាដំបូង​, មាន់​ធំ​, មាន់​ល្មម​បរិភោគ​, មាន់​យក​ពង​ ឬ​ពូជ​មា​ន់បង្កាត់ ហើយ​ការ​ផ្សំ​ចំណី​ក៏​មាន​ភាព​ខុសប្លែក​គ្នា​ដែរ ដោយសារ​ពូជ​មាន់​ផ្សេងៗ​, អាកាសធាតុ​ និង​ប្រភេទ​នៃ​បក្សី​ផ្សេងៗ ។ ចំពោះ​ការចិញ្ចឹម​តាម​បែប​ឧស្សាហកម្ម គេ​អាច​ផ្លាស់​ប្តូរ​រូបម​ន្តចំណី​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ ឬ​រៀង​រាល់​សប្តាហ៍​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​តំលៃ និង​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ដែល​គេ​អាច​រកបាន ។​
​​គេ​ចាំបាច់​ ត្រូវ​ធ្វើ​ការសិក្សា​អំពី​ចំណី​សត្វ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ ដើម្បី​ផ្សំ​ចំណី​អាហារ​ដែល​រួម​មាន​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​សំខាន់ៗ ហើយ​មាន​ការប្រកួតប្រជែង​តំលៃ ។ គេ​មាន​ការយល់ដឹង​អំពី​ចំណីអាហារ​សំរាប់​បក្សី ច្រើន​ជាង​ការយល់ដឹង​អំពី​ចំណីអាហារ សំរាប់​សត្វពាហណៈ​ផ្សេងៗ និង​មនុស្ស ។ ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​ចំណីអាហារ​ធំៗ​ភាគច្រើន បាន​ជួល​អ្នក​ដែល​មាន​ឯកទេស​ខាង​ចំណីអាហារ ដោយ​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​កុំព្យូទ័រ​ក្នុងកា​រលាយ​ចំណីអាហារ ឲ្យមាន​តំលៃ​ទាប ។ រូបមន្ត​នៃ​ការ​ផ្សំ​ចំណីអាហារ​បែបនេះ​ជារឿយៗ ត្រូវបាន​គេ​គិតគូរ​ជា​ការសំងាត់ ។ យោង​ទៅ​លើ​រូបមន្ត​ចំណីអាហារ ( ជំពូក​ទី​១០) និង​ផ្តល់​នូវ​គំរោង​នៃ​ឧបករណ៍​សំខាន់ៗ ដែល​គេ​ត្រូវការ​ជា​ចាំបាច់ ។​
– ង​- រូបមន្ត​ចំណីអាហារ​គំរូ Click to collapse
( Sample Feed Formulas )
​ ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​បក្សី​ដែល​ទើប​នឹង​ចាប់ផ្តើម ប្រហែល​ជា​ចង់​ចាប់ផ្តើម​នូវ​រូបមន្ត​ចំណី​អា​ហារ ដែល​មាន​ភាពសាមញ្ញ​ដូច​រូបមន្ត​ចំណី​មួយ ដែល​បាន​រៀបរាប់​ដូចខាងក្រោម ។ ចំណីអាហារ​ផ្សំ​ត្រូវបាន​គេ​គិត​ជា​ភាគរយ ដែល​អាច​ថ្លឹង​ជា​គីឡូក្រាម ។ ប្រសិនបើ​គេ​ចិញ្ចឹម​កូន​មាន់​ក្នុង​ទ្រុង គេ​ត្រូវ​ដាក់​ប្រេង​ថ្លើម​ត្រី​ឲ្យមាន​ស្ថេរភាព​ចំនួន ១/២ គីឡូក្រាម ឬ​បន្ថែម​វីតាមីន​ទៅក្នុង​ចំណីអាហារ​១០០​គីឡូក្រាម ។​
– ច​- ការ​លាយ និង​ការផ្តល់​ចំណីអាហារ Click to collapse
( Feed Mixing and Delivery )
​​ចំណី​អហារ​ ត្រូវបាន​គេ​តម្រូវ​ឲ្យ​ផ្សំ ទៅ​តាម​រូបមន្ត​រួចហើយ ការងារ​នៃ​ការ​លាយ​ចំណីអាហារ​ដ៏​ផ្ចិតផ្ចង់ ក៏​ត្រូវ​ចាប់ផ្តើម​ដែរ ។ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ខ្លះ​ត្រូវបាន​គេ​កិនកំទេច​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​បំបែក ដើម្បី​ផ្តល់​ជា​ម្សៅ​ចំណី​ម៉ដ្ឋ​សំរាប់​សត្វ ។ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ច្រើន​អាច​ត្រូវ​គេ​ដាក់​នៅ​លើ​កំរាល​ស៊ីម៉ងត៍ ហើយ​ចំណី​អាហារ​ដែល​មានគុណ​ភាព​អន់ ត្រូវ​គេ​លាយ​សារធាតុប្រេ​ម៉ិច ដោយ​ចាក់​ពី​លើ​គំនរ​ចំណី​នោះ ។ សារធាតុប្រេ​ម៉ិច​រួម​មាន​វីតាមីន ( vitamin ), សារធាតុ​រ៉ែ ( minerals ), ឱសថ​ប្រឆាំងនឹង​ជំងឺ​កុក​សី​ដ្យូ (anticoccidial drugs) ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​តិចតួច ។ សារធាតុ​ប្រេ​ម៉ិច​របស់​អ្នក​អាច​ត្រូវបាន​រៀបចំ ដោយ​លាយ​បញ្ចូល​វត្ថុ​ធាតុ​បន្ថែម​សំខាន់ៗ ជាមួយនឹង​ពោត​ចំនួន ១​ទៅ​៥​គីឡូក្រាម ឬ​ជាមួយ​នឹង​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ផ្សេងៗ​ទៀត ។ ការ​លាយ​វញ្ចូ​ល​គ្នា​នេះ​គេ​ត្រូវ​ត្រឡប់​បង្វិល​វា​ជា​ច្រើន​ដង នៅក្នុង​ប្រដាប់​ដាក់​ចំណី​បិត​ជិត ( រូបភាព​ទី​៥៩,៦០ និង​៦១ ) ឬ​នៅក្នុង​ធុង​ប្លា​ស្ទិក ។ គេ​ត្រូវ​ចូក​ច្របល់​គ្រប់​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ទាំង​អស់​ចុះ​ឡើង ឲ្យបាន​ច្រើន​ដង​ជាមួយនឹង​ប៉ែល ចបកាប់ ឬ​នៅក្នុង​ធុង​លាយ​ចំណីអាហារ ។ នៅពេល​ដែល​ការចិញ្ចឹម​តាម​ទ្រុងទ្រាយ​ធំ មាន​ការរីកចំរើន នោះ​ការ​លាយ​ចំណី​នូវ​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន ត្រូវការ​ចាំបាច់​នូវ​ម៉ាស៊ីន លាយ​ដោយ​គ្រឿង​បន្ថយ​មេកានិច ។ ប្រដាប់រ​វៃ​ដោយ​ដៃ ឬ​ប្រើ​ដោយ​ចរន្តអគ្គិសនី​អាច​បង្វិល​ចំណី​ជាច្រើន​នាទី ដើម្បី​លាយ​ឲ្យបាន​សព្វ​ល្អ ។​
​​តាម​ធម្មតា​ គេ​ត្រូវ​ផ្តល់​ចំណីអាហារ​ឲ្យ​សត្វ នូវ​អាហារ​ម៉ដ្ឋ​ហើយ​ស្ងួត​ល្អ ។ ប្រ​ដាប់​កិន​ចំណី​កាន់តែ​ទំនើប​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​កំដៅ និង​ម៉ាស៊ីន​សម្រាប់​សូន​ជា​គ្រាប់ ដើម្បី​ឲ្យ​ផលិត​ចេញ​ជា​គ្រាប់តូចៗ ដែល​ធ្វើឲ្យ​សត្វ​រីក​ធំធាត់​លឿន និង​បង្កើន​ប្រសិទ្ធភាព​ចំណី ។ ទោះបីជា​អាហារ​ផ្សំ​មួយ​ចំនួន​អាច​ទុក​បាន​រយៈពេល​១​ខែ ឬ​២​ខែ​ក៏​ដោយ ក៏​ល្បឿន​នៃ​ការ​ខូច​ចំណី​នេះ​ប្រែប្រួល​ទៅតាម​គ្រឿងផ្សំ​ផ្សេងៗ និង​ក៏​អាស្រ័យ​ទៅតាម​បរិស្ថាន​ស្តុក​ទុក​ផង​ដែរ ។ ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​អាកាសធាតុ​ក្តៅ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​អាច​ទុក​បាន​យូរ​បំផុត ក្នុង​រយៈពេល​មួយ​អាទិត្យ ។
​​អ្នក​ ចិញ្ចឹមសត្វ​ស្លាប​ជាច្រើន​ធ្វើ​ការទុកចិត្ត​ទៅ​លើ​អ្នក​ផលិត​ចំណី ក្នុង​ការទិញ​និង​ប្រមូល​យក​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ ។ ឧបករណ៍​តាម​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ធន់​ធ្ងន់ គឺ​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​លាយ​និង​ច្រក​ក្នុងកា​រ៉ុង ។ ប្រព័ន្ធ​នៃ​ការដឹកជញ្ជូន​មាន​ច្រើន អាច​ជួយ​បន្ថយ​នូវ​ការចំណាយ និង​កំលាំង​ពលកម្ម ប្រសិនបើ​មាន​ការ​ស្តុក​ទុក​ក្នុង​ឃ្លាំង និង​មាន​ផ្លូវ​ដឹកជញ្ជូន​ល្អ ។ ជា​អកុសល​អ្នក​ចិញ្ចឹមសត្វ​មាន​ការខកចិត្ត នៅពេល​ដែល​អ្នក​ផលិត​ចំណី មិន​ផលិត​តាម​លក្ខណៈ​រូបមន្ត​ចំណី​ត្រឹមត្រូវ ។ ការបាត់បង់​កិត្តិ​ស័ព្ទ​របស់​អ្នក​ផលិត​ចំណី គឺជា​បញ្ហា​ដែល​ត្រូវតែ​ត្រួតពិនិត្យ​ឲ្យបាន​ល្អ​ប្រសើ​រ លើ​ចំណីអាហារ​ផ្សំ ជួនកាល​គេ​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ នៅក្នុង​រោង​ម៉ាស៊ីន​កិន​ចំណី​តែម្តង ។​
​ ក្នុងករណី​ដែល​អ្នក​លក់​ចំណី​ផ្សំ ផ្តល់​ជំនួយ​ជាច្រើន​ក្នុង​ការដឹកជញ្ជូន​ចំណី​ផ្សំ ដល់​ទ្រុង​ចិញ្ចឹមសត្វ អ្នកទិញ​ត្រូវមាន​ការប្រុងប្រយ័ត្ន​ចំពោះចំណី​អាហារ ណា​ដែល​ខូច​គុណភាព ។ តាម​ធម្មតា​ការដាក់​ចំណី គេ​មិន​ដែល​ដាក់ឲ្យ​លើ​សជាង​ពាក់កណ្តាល​ស្នូក​ទេ ។








+ ច​- ការ​លាយ និង​ការផ្តល់​ចំណីអាហារ
( Feed Mixing and Delivery )
​​ចំណី​អហារ​ ត្រូវបាន​គេ​តម្រូវ​ឲ្យ​ផ្សំ ទៅ​តាម​រូបមន្ត​រួចហើយ ការងារ​នៃ​ការ​លាយ​ចំណីអាហារ​ដ៏​ផ្ចិតផ្ចង់ ក៏​ត្រូវ​ចាប់ផ្តើម​ដែរ ។ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ខ្លះ​ត្រូវបាន​គេ​កិនកំទេច​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​បំបែក ដើម្បី​ផ្តល់​ជា​ម្សៅ​ចំណី​ម៉ដ្ឋ​សំរាប់​សត្វ ។ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ច្រើន​អាច​ត្រូវ​គេ​ដាក់​នៅ​លើ​កំរាល​ស៊ីម៉ងត៍ ហើយ​ចំណី​អាហារ​ដែល​មានគុណ​ភាព​អន់ ត្រូវ​គេ​លាយ​សារធាតុប្រេ​ម៉ិច ដោយ​ចាក់​ពី​លើ​គំនរ​ចំណី​នោះ ។ សារធាតុប្រេ​ម៉ិច​រួម​មាន​វីតាមីន ( vitamin ), សារធាតុ​រ៉ែ ( minerals ), ឱសថ​ប្រឆាំងនឹង​ជំងឺ​កុក​សី​ដ្យូ (anticoccidial drugs) ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​តិចតួច ។ សារធាតុ​ប្រេ​ម៉ិច​របស់​អ្នក​អាច​ត្រូវបាន​រៀបចំ ដោយ​លាយ​បញ្ចូល​វត្ថុ​ធាតុ​បន្ថែម​សំខាន់ៗ ជាមួយនឹង​ពោត​ចំនួន ១​ទៅ​៥​គីឡូក្រាម ឬ​ជាមួយ​នឹង​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ផ្សេងៗ​ទៀត ។ ការ​លាយ​វញ្ចូ​ល​គ្នា​នេះ​គេ​ត្រូវ​ត្រឡប់​បង្វិល​វា​ជា​ច្រើន​ដង នៅក្នុង​ប្រដាប់​ដាក់​ចំណី​បិត​ជិត ( រូបភាព​ទី​៥៩,៦០ និង​៦១ ) ឬ​នៅក្នុង​ធុង​ប្លា​ស្ទិក ។ គេ​ត្រូវ​ចូក​ច្របល់​គ្រប់​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​ទាំង​អស់​ចុះ​ឡើង ឲ្យបាន​ច្រើន​ដង​ជាមួយនឹង​ប៉ែល ចបកាប់ ឬ​នៅក្នុង​ធុង​លាយ​ចំណីអាហារ ។ នៅពេល​ដែល​ការចិញ្ចឹម​តាម​ទ្រុងទ្រាយ​ធំ មាន​ការរីកចំរើន នោះ​ការ​លាយ​ចំណី​នូវ​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន ត្រូវការ​ចាំបាច់​នូវ​ម៉ាស៊ីន លាយ​ដោយ​គ្រឿង​បន្ថយ​មេកានិច ។ ប្រដាប់រ​វៃ​ដោយ​ដៃ ឬ​ប្រើ​ដោយ​ចរន្តអគ្គិសនី​អាច​បង្វិល​ចំណី​ជាច្រើន​នាទី ដើម្បី​លាយ​ឲ្យបាន​សព្វ​ល្អ ។​
​​តាម​ធម្មតា​ គេ​ត្រូវ​ផ្តល់​ចំណីអាហារ​ឲ្យ​សត្វ នូវ​អាហារ​ម៉ដ្ឋ​ហើយ​ស្ងួត​ល្អ ។ ប្រ​ដាប់​កិន​ចំណី​កាន់តែ​ទំនើប​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​កំដៅ និង​ម៉ាស៊ីន​សម្រាប់​សូន​ជា​គ្រាប់ ដើម្បី​ឲ្យ​ផលិត​ចេញ​ជា​គ្រាប់តូចៗ ដែល​ធ្វើឲ្យ​សត្វ​រីក​ធំធាត់​លឿន និង​បង្កើន​ប្រសិទ្ធភាព​ចំណី ។ ទោះបីជា​អាហារ​ផ្សំ​មួយ​ចំនួន​អាច​ទុក​បាន​រយៈពេល​១​ខែ ឬ​២​ខែ​ក៏​ដោយ ក៏​ល្បឿន​នៃ​ការ​ខូច​ចំណី​នេះ​ប្រែប្រួល​ទៅតាម​គ្រឿងផ្សំ​ផ្សេងៗ និង​ក៏​អាស្រ័យ​ទៅតាម​បរិស្ថាន​ស្តុក​ទុក​ផង​ដែរ ។ ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​អាកាសធាតុ​ក្តៅ វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​អាច​ទុក​បាន​យូរ​បំផុត ក្នុង​រយៈពេល​មួយ​អាទិត្យ ។
​​អ្នក​ ចិញ្ចឹមសត្វ​ស្លាប​ជាច្រើន​ធ្វើ​ការទុកចិត្ត​ទៅ​លើ​អ្នក​ផលិត​ចំណី ក្នុង​ការទិញ​និង​ប្រមូល​យក​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ ។ ឧបករណ៍​តាម​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ធន់​ធ្ងន់ គឺ​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​លាយ​និង​ច្រក​ក្នុងកា​រ៉ុង ។ ប្រព័ន្ធ​នៃ​ការដឹកជញ្ជូន​មាន​ច្រើន អាច​ជួយ​បន្ថយ​នូវ​ការចំណាយ និង​កំលាំង​ពលកម្ម ប្រសិនបើ​មាន​ការ​ស្តុក​ទុក​ក្នុង​ឃ្លាំង និង​មាន​ផ្លូវ​ដឹកជញ្ជូន​ល្អ ។ ជា​អកុសល​អ្នក​ចិញ្ចឹមសត្វ​មាន​ការខកចិត្ត នៅពេល​ដែល​អ្នក​ផលិត​ចំណី មិន​ផលិត​តាម​លក្ខណៈ​រូបមន្ត​ចំណី​ត្រឹមត្រូវ ។ ការបាត់បង់​កិត្តិ​ស័ព្ទ​របស់​អ្នក​ផលិត​ចំណី គឺជា​បញ្ហា​ដែល​ត្រូវតែ​ត្រួតពិនិត្យ​ឲ្យបាន​ល្អ​ប្រសើ​រ លើ​ចំណីអាហារ​ផ្សំ ជួនកាល​គេ​ធ្វើការ​ត្រួតពិនិត្យ នៅក្នុង​រោង​ម៉ាស៊ីន​កិន​ចំណី​តែម្តង ។​
​ ក្នុងករណី​ដែល​អ្នក​លក់​ចំណី​ផ្សំ ផ្តល់​ជំនួយ​ជាច្រើន​ក្នុង​ការដឹកជញ្ជូន​ចំណី​ផ្សំ ដល់​ទ្រុង​ចិញ្ចឹមសត្វ អ្នកទិញ​ត្រូវមាន​ការប្រុងប្រយ័ត្ន​ចំពោះចំណី​អាហារ ណា​ដែល​ខូច​គុណភាព ។ តាម​ធម្មតា​ការដាក់​ចំណី គេ​មិន​ដែល​ដាក់ឲ្យ​លើ​សជាង​ពាក់កណ្តាល​ស្នូក​ទេ ។


– របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​មាន់​យក​ពង ឬ​មាន់​យក​សាច់​ផង​និង​យក​ពង​ផង Click to collapse
​អាយុ​គិត​ជា​សប្តាហ៍​​
​​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​
​១-៨​
​​១-៨​
​៩-២០​
​​២០+
……………..​ភាគរយ​……………..
​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​កិន​ម៉ដ្ឋ ឬ​គ្រើម​
​៤៩,៥​
​​២៩,៥​
​​៤៩,៥​
​​២១,៥
​អនុផល​រោង​ម៉ាស៊ីន​កិន​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​
​​២០,០​
​២០,០​
-​
​២៥,០
​​កន្ទក់​ស្រូវ​សាឡី និង​កន្ទក់​អង្ករ
-​
​​១៥,០​
​៣០,០​
​​១៥,០
​កាក​សណ្តែកសៀង ឬ​កាក​គ្រាប់​សាកជាតិ​
១០,០​
​ -​
​​៥,០​
​​១៥,០
​​ម្សៅ​សាច់​, ម្សៅ​ត្រី​, កំទេចកំទី​សត្វ​ស្លាប​
​១០,០​
​​១០,០​
​​១០,០​
​​១០,០
​អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា ឬ​ស្មៅ​ស្ងួត​ផ្សេងទៀត​
៥,០​
​៥,០​
-​
​៥,០
​ម្សៅ​សណ្តែកដី​, ល្ង និង​គ្រាប់​កប្បាស​
-​
​​១៥,០​​
-​
​-
​​កាកសំណល់​រោងចក្រ​ស្រា​បៀរ ឬ​ទឹកដោះគោ​ស្ងួត
៣,០​
​​៣,០​
​៥,០​
​​ម្សៅ​ឆ្អឹង​ចំហុយ ឬ​ចំណី​ដែល​មាន​ជាតិ​ផូស្វាត​
-​
​​២,០​
​-​
​​៣,០
​​អំបិល​
​០,៥​
​​០,៥​
​០,៥​
​០,៥
​​សរុប​
១០០​​
​១០០​
​១០០​
– របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​ផលិតកម្ម​មាន់​យក​សាច់​ Click to collapse
អាយុ​គិត​ជា​សប្តាហ៍​
​​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​
​១-៣​
​៣-១០​
​សប្តាហ៍​ចុងក្រោយ​
​………………….​ភាគរយ​…………………
​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​កិន​ម៉ដ្ឋ ឬ​គ្រើម​
​៥៨,៦៥​
​៦៣,១៥​​
​៦៨,២០
​ម្សៅ​សណ្តែកសៀង ឬ​គ្រាប់​សាក​ជាតិ​
​៣១,០០​
​២២,៥០​
​​១៦,៥០
​ម្សៅពោត​មាន​ជាតិ​ស្អិត ៦៥%​
​៣,០០​
​៤,០០​
​ម្សៅ​សាច់​, ម្សៅ​ត្រី​, កំទេចកំទី​សត្វ​ស្លាប​
​៥,០​
​៥,០​​
​៥,០
​ខ្លាញ់​
៣,០០​
​៤,០០​
​៤,០០
​សំបក​ខ្ចង ឬ​ថ្មកំបោរ​ស្អិតៗ
​០,៦៥​
​០,៦៥​
​០,៦៥
​ចំណី​ដែលមាន​ជាតិ​ផូស្វាត​
១,២៥​
​១,២៥​
​១,២៥
​អំបិល​
​០,២៥​
​០,២៥​
​០,២៥
​សារធាតុ​មេ​ធ្យូ​នី​ន ( methionine )​
​០,១៥​
​០,១៥​​
​០,១០
​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ និង​ប្រេ​ម៉ិច​វីតាមីន
​០,០៥​​
​០,០៥​​
​០,០៥
​សរុប​
​១០០​
​​១០០​
​១០០


+ របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​ផលិតកម្ម​មាន់​យក​សាច់​
អាយុ​គិត​ជា​សប្តាហ៍​
​​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​
​១-៣​
​៣-១០​
​សប្តាហ៍​ចុងក្រោយ​
​………………….​ភាគរយ​…………………
​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​កិន​ម៉ដ្ឋ ឬ​គ្រើម​
​៥៨,៦៥​
​៦៣,១៥​​
​៦៨,២០
​ម្សៅ​សណ្តែកសៀង ឬ​គ្រាប់​សាក​ជាតិ​
​៣១,០០​
​២២,៥០​
​​១៦,៥០
​ម្សៅពោត​មាន​ជាតិ​ស្អិត ៦៥%​
​៣,០០​
​៤,០០​
​ម្សៅ​សាច់​, ម្សៅ​ត្រី​, កំទេចកំទី​សត្វ​ស្លាប​
​៥,០​
​៥,០​​
​៥,០
​ខ្លាញ់​
៣,០០​
​៤,០០​
​៤,០០
​សំបក​ខ្ចង ឬ​ថ្មកំបោរ​ស្អិតៗ
​០,៦៥​
​០,៦៥​
​០,៦៥
​ចំណី​ដែលមាន​ជាតិ​ផូស្វាត​
១,២៥​
​១,២៥​
​១,២៥
​អំបិល​
​០,២៥​
​០,២៥​
​០,២៥
​សារធាតុ​មេ​ធ្យូ​នី​ន ( methionine )​
​០,១៥​
​០,១៥​​
​០,១០
​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ និង​ប្រេ​ម៉ិច​វីតាមីន
​០,០៥​​
​០,០៥​​
​០,០៥
​សរុប​
​១០០​
​​១០០​
​១០០



– របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​មាន់​យក​ពង​នៅក្នុង​ប្រទេ​សេរី​ឡាំង​កា​ Click to collapse
​អាយុ​គិត​ជា​សប្តាហ៍​
​​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​
​០-៨​
​៨-១៨​
​មាន់​យក​ពង​
…………….​ភាគរយ​……………….
​Tambagalla ( sorghum )​
​២៣,៩៥​
​​៤៤,៥​
​៤១,៥
​កន្ទក់​អង្ករ​
​៧,០​
​២៣,០​​
១៩,5
​ម្សៅ​ត្រី​
​១០,០​
​១២,០​​
៨,៥
​កាក​ដូង​
​២៥,០​
​​២០,០​
១៨,៥
​កា​កល្ង ( Sesamum indicum )​
​១២,០​
   -​
​២,០
​សំបក​ខ្ចៅខ្យង​
  -​
   -​
​៦,៥
​អំបិល​
​០,៥​​
​០,៥​
​០,៥​
​សារធាតុ​មេ​ធ្យូ​នី​ន ( methionine )​
​០,១៥​
​០,១៥​​
​០,១០
​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ និង​ប្រេ​ម៉ិច​វីតាមីន
​០,០៥​​
​០,០៥​​
​០,០៥
​សរុប​
​១០០​
​​១០០​
​១០០
បន្ថែម​ក្នុង​ចំណី​ ១០០​គី​ឡូក្រាម​នូវ :
​​Potassium iodide (g)​
​០,១៤៥​
​​០,១៤៥​​
​០,១៤៥
​Choline Chloride (21.7%) (g)​
​៥៥៥​
​៥៣០​
​៥៤០
– របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​មាន់​យក​ពង​នៅក្នុង​ប្រទេ​សេរី​ឡាំង​កា​ Click to collapse
​អាយុ​គិត​ជា​សប្តាហ៍​
​​វត្ថុ​ធាតុ​ផ្សំ​
​០-៨​
​៨-១៨​
​មាន់​យក​ពង​
…………….​ភាគរយ​……………….
​Tambagalla ( sorghum )​
​២៣,៩៥​
​​៤៤,៥​
​៤១,៥
​កន្ទក់​អង្ករ​
​៧,០​
​២៣,០​​
១៩,5
​ម្សៅ​ត្រី​
​១០,០​
​១២,០​​
៨,៥
​កាក​ដូង​
​២៥,០​
​​២០,០​
១៨,៥
​កា​កល្ង ( Sesamum indicum )​
​១២,០​
   -​
​២,០
​សំបក​ខ្ចៅខ្យង​
  -​
   -​
​៦,៥
​អំបិល​
​០,៥​​
​០,៥​
​០,៥​
​សារធាតុ​មេ​ធ្យូ​នី​ន ( methionine )​
​០,១៥​
​០,១៥​​
​០,១០
​សារធាតុ​រ៉ែ​បន្ទាប់បន្សំ និង​ប្រេ​ម៉ិច​វីតាមីន
​០,០៥​​
​០,០៥​​
​០,០៥
​សរុប​
​១០០​
​​១០០​
​១០០
បន្ថែម​ក្នុង​ចំណី​ ១០០​គី​ឡូក្រាម​នូវ :
​​Potassium iodide (g)​
​០,១៤៥​
​​០,១៤៥​​
​០,១៤៥
​Choline Chloride (21.7%) (g)​
​៥៥៥​
​៥៣០​
​៥៤០


– របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​មាន់​យក​ពង​នៅក្នុង​ប្រទេស​សាយ​អ៊ិ Click to collapse
( ZAIRE )
​អាយុ​គិត​ជា​សប្តាហ៍​
​ចំណីអាហារ​ផ្សំ​
​១-៨​
​៨-២៤​
​២៤​ឡើង​
​Concentrate*
…………………..​ភាគរយ………………………
​ពោត​កិន​
​៣៣,០​
​​៤០,០​
​​៤០,០​
​​២០,០
​​Millet, កិន​
​២២,០​
​១៥,០​
​​២០,០​
​១៨,០
​​អង្ករ​កិន​
​១១,០​
​  -​
  -​
  –
​ស្រូវ​កិន​
  -​
​​១០,០​
​​១០,០​
​១០,០
​​ម្សៅ​ត្រី​
​៧,៥​
​៧,០​
​​៣០,០​
​​៤,០
​​ម្សៅ​សាច់​
  -​
-​
​៣,០​
​៥,០
​​ម្សៅ​ទឹកដោះគោ​
​៥,០​
​​៦,០​
​  -​
​ម្សៅ​ដំបែរ​ស្ងួត​
​៣,០​
​១,០​
​​១,០​
​ –
​​ម្សៅ​កាក​សណ្តែកដី​
​៩,០​
​១២,៥​
​​១២,០​
​២៥,០
​ម្សៅ​អាល់​ហ្វាល់​ហ្វា​
​៧,៥​
​​៥,០​
​៧,០​
​១២,០
​​ឌី​កាល់ស្យូម​ផូស្វាត​
​០,៥​
​១,០​
​០,៥​​
​២,០
​​សំបក​ខ្ចៅខ្យង​
​១,០​
​២,០​
​៣,០​​
​៣,០
​​អំបិល​
​០,៥​
​០,៥​
​០,៥​
​១,០
​​សរុប​
​១០០​
​​១០០​
​​១០០​
​១០០


– របប​អាហារ​គំរូ​សំរាប់​មាន់​យក​ពង​នៅក្នុង​ប្រទេស​អ៊ុយ​រ៉ា​ហ្គាយ Click to collapse
( URUGUAY )
​​ចំណីអាហារ​ផ្សំ​
​មាន់​ពង​
​កូន​មាន់​
……………………..​ភាករយ​…………………..
ពោត​កិន​
​៤០,០​
​៤០,០
​​ស្រូវ​សាឡី​កិន​រួច​
​៥,០​
​២០,០
​​Sorghum​
​៣,០​
  –
​​ស្រូវ barley កិន​
​២០,០​
​១៦,០
​​កន្ទក់​
​១០,០​
   –
​​ម្សៅ​សាច់​
​៧,០​
​១៥,០
​​កាក​គ្រាប់​ឈួករ័ត្ន​
​១០,០​
​៧,០
​​សំបក​ខ្ចៅខ្យង​
​៤,០​
​១,០
​​អំបិល​
​១,០​
​០,៥
​​សរុប​
​១០០​
​១០


(ដកស្រង់ចេញពី ខេមបូឌាអេចប្រេសញូស៍)
ចុចដោនឡូនឯកសារ PDF Download:
food_chicken_1.pdf

You have to log in before you can reply Login | Register Now

Points Rules

GO TopFast RepPreviousNext ThrBack LisCustomerMobile V
To Top